Molla Fenari, Yıldırım Bayezid’in Şahitliğini Neden Kabul Etmedi?

Molla Fenârî’nin Yıldırım Bâyezîd’in şahitliğini kabul etmemesi üzerinden Osmanlı’da adalet anlayışı ve sultan-âlim ilişkisi anlatılıyor.

Molla Fenârî, bir mahkeme mevzuunda Yıldırım Bâyezîd’in şâhitliğini kabul edemeyeceğini bildirdi.

PADİŞAHIN ŞAHİDLİĞİNİ KABUL ETMEYEN KADI

Kararının esbâb-ı mûcibesini sultana karşı şöyle îzâh etti:

“–Sultanım! Sizi cemaatte göremiyorum. Hâlbuki sizler, bu milletin rehberleri olarak ilk safta yer almalısınız. Yani sizin amel-i sâlih sahibi olmanız gerekir... Şayet cemaate iştirâk etmezseniz, halka kötü örnek olursunuz ki, bu da şâhitliğinizin kabulüne engeldir...” 

Bu hâdise üzerine, diğer bir rivâyete göre de Niğbolu muvaffakıyetinin bir şükrânesi olarak Yıldırım Bâyezîd, Bursa’daki meşhur Ulu Cami’yi yaptırdı ve beş vakit cemaate devam etti. Fatih Sultan Mehmed Han, vilâyetlere gönderdiği fermanda, camilerin mânevî îmârına şöyle davet etmekteydi:

“İslâmiyet’in yüce ahkâm, emir ve yasaklarını yerine getirmede gevşeklik ve tembelliğe asla meydan verilmeye!.. Mescidler ve medreseler, cemâatsiz kalarak vîrâne ve harâbeye dönmeye!.. O mübârek mekânlar doldurulup mâmûr edile!.. Tâ ki dîn-i İslâm kuvvetli ve pâyidâr ola ki, maddî ve mânevî zaferler vücûd bula!..” 

Fatih’in bu gayreti, şu âyet-i kerîmenin şümûlüne girme azim ve iştiyâkının tezâhürüdür:

“Onlar (o mü’minler) ki, eğer kendilerine yeryüzünde iktidar verirsek, namazı ikāme ederler, zekâtı verirler, iyiliği emreder ve kötülükten nehyederler. İşlerinin sonu Allâh’a varır.” (el-Hacc, 41)

Osmanlı ordusu Avrupa’ya yaptığı seferler neticesinde, geçtiği her mekâna camiler inşâ etmiştir. Bunu da Necip Fâzıl ne güzel ifade eder:

"Ardına çil çil kubbeler serpen ordu!.."

Kaynak: Osman Nuri Topbaş, Mü'minin Hayatında Namaz ve Zekât, Yüzakı Yayıncılık

İslam ve İhsan