Sultan Reşad ve Şeyh Şâmil’in Namaz Hassasiyeti Nasıldı?

Sultan Mehmed Reşad ve Şeyh Şâmil’in namaz hassasiyetini, ibadetlere verdikleri önemi anlatan ibretlik örnekler.

Osmanlı sultanlarından VI. Mehmed Reşad, saraydaki hânedan çocuklarını yetiştirmek üzere «Muallime-i Selâtîn: Sultanların Hocası» tayin ettiği Safiye Hanım’a, ilk olarak şunu emretmiştir:

SULTAN REŞAD VE ŞEYH ŞÂMİL’İN NAMAZ HASSASİYETİ

“Namaz kılmayanlara, oruç tutmayanlara yedirdiğim tuz ve ekmeği harâm ediyorum! Bu iradem; hoca hanım tarafından, talebe şehzâde ve hanım sultanlara söylensin.” (Safiye ÜNÜVAR, Saray Hâtıralarım, s. 21, İstanbul 1964)

Dünyevî makam ve mevkî, o insanlara ibâdet hassâsiyetini unutturmamış, her işlerinin başına namaz ve oruç gibi âhiret azığı olacak gayretleri yerleştirmekten geri bırakamamıştır.

İbâdetler husûsundaki titizliğin en canlı misallerinden biri de Kafkasların şanlı mücâhidi Şeyh Şâmil’e aittir. O; 1829’daki Gimri savunmasında, birçok süngü, kılıç ve kurşun yarası almıştı. Göğsünden girip sırtından çıkan bir süngü ciğerini parçalamış, ayrıca kaburgaları ve sağ köprücük kemiği kırılmıştı. Cerrah olan kayınpederinin tedavileri neticesinde altı aya yakın bir zamanda ancak kendine gelebildi. Yaralandığı günden itibaren 25 gün boyunca komada yatan bu genç mücâhid, yirmi beşinci günün sonunda kendine gelip gözlerini açınca, başucunda annesini buldu. Ona söylediği ilk sözü;

“–Anacığım! Namaz vakti geçti mi?” oldu. Âyet-i kerîmede buyurulur:

“Farz namazlarının vakit ve erkânlarını gözeterek edâsına devam edin, bilhassa salât-ı vustâya / orta namaza dikkat edin ve Allâh’a itaat ederek namaza durun.” (el-Bakara, 238)

«Salât-ı vustâ»nın ikindi namazı, sabah namazı yahut başka bir vakit olduğuna dair görüşler bildirilmiştir. Müfessir Fahreddin Râzî, bu gizliliğin hikmetini, Kadir Gecesi ve benzeri mahfî haberler arasında zikrederek şöyle îzâh eder:

“Cenâb-ı Hak, namazlar arasında «salât-ı vüstâ»nın (orta namazın) hangisi olduğunu gizlemiştir ki bütün namazlar huşû ile kılınsın.” (Râzî, Tefsîr-i Kebîr, XXIII, 281-282)

Kaynak: Osman Nuri Topbaş, Mü'minin Hayatında Namaz ve Zekât, Yüzakı Yayıncılık

İslam ve İhsan