Ekilebilir Bir Tarla veya Bahçe İslam'a Göre Kiraya Verilebilir mi?

Gayrimenkullerin kiraya verilmesinde problem yok. Bu ilk dönem eserlerinde toprağın herkesin mülkiyeti olduğu dolayısıyla bunun kiraya verilemeyeceğine dair birtakım kanaatler belirtilmiş. Fakat bu görüşler alimlerimizin çoğunluğu tarafından kabul görmemiş olan görüşlerdir. Binan aleyh, eğer bir toprak gayrimenkul sizin mülkünüz ise babanızdan intikal etmiş, satın almışsınız veya vaktiyle çorak bir araziydi. Orayı imara açmışsınız. İmara açmak demek yani orayı taşlardan temizleyip ziraata elverişli hale getirmek demek. Zilyetlikte bir müddet sonra sizin mülkiyetinize geçmiş. Burayı kendiniz kullanabileceğiniz gibi bir başkasına kiraya verebilirsiniz. Burada kira bedelinin ne şekilde tespit edileceği de bellidir. Orada raiç olan bedel neyse, ecri misil neyse insanlar tarlalarını neye mukabil veriyorlarsa işte dönümü şu kadara bunların hepsi caizdir.

Mamafi kitaplarımızda eskiden de günümüzde de uygulanan bir yöntemden bahsedilir. Yarılık derler. Yani bir tarlayı verirsiniz. Orada adam elma ağaçları diker. Ağaçlardan işte 50 ton elma almıştır. Bu 50 tonun 25 tonu toprak sahibinindir, 25 tonu da oradaki o ağaçları diken ve bakımını yapan kimseye aittir. Yarı yarıya usulden geldiği için yarılık derler. Fıkıh kitaplarımızda buna muğarese, ağaç ortaklığı denilir. Veya ekin üzerine ise musakat yani sulamasını yapan, bakımını yapan kimse ile anlaşılan şekilde bazen yarısı, bazen üçte biri, bazen üçte ikisi duruma göre toprak sahibine verilmek üzere geri kalanı da işleyene, bakımını yapana verilmek üzere birtakım ortaklık modellerinden bahsedilir. Bazen bazı alimlerimiz buradaki ortaklık modellerinin keyfiyeti ile ilgili yani bu gerçek anlamda bir ortaklık modeli midir yoksa bir hizmet satın alma akdi midir diye ihtilaf etmiş olabilirler. Ama ulemamızın, alimlerimizin nihai olarak bizlere söyledikleri kanaat hem Osmanlı'daki uygulamaları hem Osmanlı sonrasındaki alimlerimizin kanaatleri bu tür gayrimenkul tarlalar, ekili dikili alanlar için hem ortaklık yapmak caizdir hem de buraları kiraya vermek caizdir. Yeter ki toprak atıl kalmasın. Yeter ki insanların ihtiyacı olan bir noktada ihtiyaçlar karşılanmış olsun.