Çek veya Senedi Düşük Fiyata Satmak Caiz mi?

Çek veya senedi düşük fiyata satmak caiz mi? Sizlerden gelen soruları ve dinî meselelere dair merak edilenleri Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Hamdi Yıldırım cevaplıyor.

Çek veya senetle ilgili üzerlerine yazılan nominal rakamlar para olarak değerlendiriliyor. Yani elinizde 100.000 liralık bir çek var ve bu 3 ay veya 5 ay sonra tahsil edilecek. Bunun üzerinde 100.000 TL yazıyorsa, bunu daha erken tahsil etmek için birine gidip de 80.000 liraya anlaşmak "bir faiz ilişkisi" olarak değerlendiriliyor.

Çek ve Senet Kırdırmanın İslam'daki Yeri

Adeta şöyle düşünülüyor: "Sen bana şimdi 80.000 TL ver, 3 ay sonra bunu 100.000 lira olarak al" gibi bir tasavvur ediliyor. Bundan dolayı "çek kırdırma meselesi", "senet kırdırma meselesi" piyasadaki ifadesiyle alimlerimiz, hocalarımız tarafından doğru görülmeyen, caiz olarak görülmeyen bir davranıştır.

Çek ve Senetlerin Ticari Kullanımı

Peki, elimde böyle çekler veya senetler var ve 3 ay, 5 ay bekleme imkanım yok. O zaman bu çek ve senetlerle mal alabilirsiniz. Yani diyelim ki inşaat yapıyorsunuz ve çimento alacaksınız; peşin 10 liraya satılıyor çimentonun torbası. Siz elinizdeki çekleri, senetleri vermek suretiyle vadeli olarak 12 liraya, 13 liraya artık neye anlaşırsanız ona alabilirsiniz. Böylelikle bir ticari ilişki üzerinden bu elinizdeki çek veya senedi değerlendirebilirsiniz.

Sonuç Olarak

Ancak çek ve senet üzerindeki yazan nominal rakamsal değerin, bunlar "para hükmünde" olduğu için daha düşük bir parayla tebdil edilmesi doğru olmaz, caiz olmaz. Buna dikkat etmek gerekiyor.