Celvetî Tarîkatı Nasıl Yayıldı?

Aziz Mahmûd Hüdâyî Hazretleri’nin rehberliğinde Celvetiyye Tarîkatı hangi yollarla Anadolu ve Balkanlar’a yayıldı?

Aziz Mahmûd Hüdâyî Hazretleri’nin, devrinde âsitânesi her sınıftan halkla dolup taşıyor, devlet ricâlinden geniş halk tabakalarına kadar pek çok kimse huzûr bulmak, dünyevî sıkıntılarını unutmak ve feyz almak için onun dergâhına koşuyordu.

CELVETİYYE TARÎKATININ YAYILMASI

İstanbul’da onbinlere bâliğ olan mürîdlerinin yanısıra muhtelif memleketlere gönderdiği halîfeleri sâyesinde tarîkat Anadolu ve Balkanlarda yayılma isti’dâdı gösteriyordu. Bilhassa İstanbul, İzmir, Balıkesir, Orta Anadolu ve Balkanlarda tarîkat bir hayli yaygınlaşmıştı.

Celvetî tarîkatı, Hz. Hüdâyî’den sonra İstanbul’da aynı kuvvetle temsîl edilememekle beraber nüfûzunu devâm ettirmiş, tarîkatın en yaygın bulunduğu yer olma hüviyetini korumuştu.

Gerek Hz. Hüdâyî devrinde ve gerekse daha sonraki devirlerde Balkanlarda seçkin şeyhler (Filibeli İsmâil Efendi, Saçlı İbrâhim Efendi, Atpazârî Osman Efendi gibi) tarafından temsîl edilen Celvetiyye, Balkanların en yaygın tarîkatlarından biri idi.

Celvetiyye’nin ikinci merkezi durumunda bulunan Bursa’da ise gerek Hz. Üftâde’nin ahfâdı, gerekse İsmâil Hakkı Hz. gibi şeyhler vâsıtasiyle tarîkat yüzyıllar boyu i’tibârını devâm ettirdi.

Kaynak: Prof. Dr. Hasan Kamil Yılmaz, Aziz Mahmut Hüdayi, Erkam Yayınları

İslam ve İhsan