Kişiye fayda verecek olan varlık, onun zor zamanında işine yarayacak olandır. Ebediyete uzanan hayat yolculuğumuzun en zor geçitleri ise; son nefes, kabir, kıyâmet, mahşer, hesap ve sırattır. İşte bu safhalarda işimize yaramayacak olan nîmet değil, külfettir, baş belâsıdır.

Şeyh Sâdî Hazretleri buyurur:

“Engin bir çölde bir yolcu, şaşırıp yolunu kaybetmiş. Azığı ve tâkati tükenmiş. Yanında biraz parası varmış. Çok dolaşmış, fakat yolu bulamamış ve ıztırap içinde ölüp gitmiş.

Bir müddet sonra oradan bazı kimseler geçmiş. Bakmışlar ki bir adam ölmüş, yanındaki paraları yere atmış ve toprağın üzerine şu satırları yazmış:

«Bütün altınlar o kişinin olsa, azıksız adam, adım atamaz. Çölde kavrulan fakir için, pişmiş şalgam, ham gümüşten iyidir.»”

Kişiye fayda verecek olan varlık, onun zor zamanında işine yarayacak olandır. Ebediyete uzanan hayat yolculuğumuzun en zor geçitleri ise; son nefes, kabir, kıyâmet, mahşer, hesap ve sırattır. İşte bu safhalarda işimize yaramayacak olan, hattâ ayak bağı olacak varlıklar, esasen birer nîmet değil, külfettir.

Selef ulemâsından Ebû Hâzim -rahmetullâhi aleyh- şöyle demiştir:

“Allâh’a yaklaştırmayan her nîmet, baş belâsıdır.”

Âyet-i kerîmelerde buyruluyor:

“Yeryüzü kendine has sarsıntısıyla sallandığı, toprak ağırlıklarını dışarı çıkardığı zaman.” (ez-Zilzâl, 1-2)

Kıyâmetin o dehşetli zelzelesinde, yeryüzünün dışarı atacağı varlıkların neler olduğu hakkındaki görüşlerden biri de; yer altında bulunan kıymetli madenler, altınlar, gümüşler, mücevherler vs. olacağıdır. İnsanoğlunun peşinde koşup durduğu o varlıklar âdeta lisân-ı hâl ile;

“İşte uğrunda ömür tükettiğiniz dünya metâları! Bir faydası varsa, alın şimdi istediğiniz kadar!” der gibi, ortaya saçılacaktır.

İnsanoğlunun şahsî kıyâmeti demek olan ölüm gelip çattığında, “benim” dediği bütün dünyalıklar da dünyada kalacak. İnsan eli boş geldiği dünyadan, yine eli boş olarak gidecek. Kabre yalnızca amelleriyle girecek…

Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz buyuruyor:

“Âdemoğlu; «malım malım» deyip durur. Ey Âdemoğlu! Yiyip tükettiğin, giyip eskittiğin veya sadaka olarak verip sevap kazanmak üzere önden gönderdiğinden başka malın mı var!?” (Müslim, Zühd, 3-4)

Doğuya ve batıya doğru çıktığı büyük seferleriyle muazzam bir dünya saltanatına nâil olan Hazret-i Zülkarneyn -aleyhisselâm-ʼın, vefâtından evvel yaptığı şu vasiyet de çok ibretlidir:

“(Öldüğüm vakit) beni yıkayın, kefenleyin. Sonra bir tabuta koyun. Yalnız kollarım dışarıya sarkık kalsın!

Hizmetkârlarım arkamdan gelsin. Hazinelerimi de katırlara yükleyin. Halk, benim son derece ihtişamlı bir saltanat ve dünya mülküne sahip olmama rağmen, kabre eli boş gittiğimi, hizmetkârlarımın da, hazinelerimin de bu dünyada kalarak benimle beraber kabre girmediğini görsün! Bu yalancı ve fânî dünyaya aldanmasın!..”

Âlimler, Zülkarneyn -aleyhisselâm-ʼın aynıyla yerine getirilen bu vasiyetini şöyle tefsir ettiler:

“Arkamdan gelen ordular ile doğuya ve batıya hâkim oldum. Maiyyetimde birçok hizmetçi ve sayısız asker vardı. Hiçbiri emrimin dışına çıkmadı. Dünya, baştanbaşa benim idarem altında idi. Sayısız hazinelere sahip oldum. Fakat dünya nîmetleri kalıcı değildir. İşte gördüğünüz gibi, dünya malı dünyada kaldı, mezarıma eli boş gidiyorum! Sizler, âhirette faydalı olan işleri yapın!..”

Esas ve kalıcı hayat âhiret olduğuna göre, asıl servet ve saltanat da kişiye âhirette fayda verecek olan sâlih amellere sahip olabilmektir. Merhum Necip Fâzıl bu hakîkate işaretle, ne kadar da hikmetli bir nasihatte bulunur:

Hasis sarraf, kendine bir başka kese diktir;
Mezarda geçer akçe neyse onu biriktir!..

Şüphesiz ki âhiret menzillerinin ilki olan kabirde yegâne geçer akçe, îman ve sâlih amellerdir.

Ne mutlu bugünden âhiret azığını biriktirme gayretinde olan sâlih müʼminlere!..

Cenâb-ı Hak, fânî dünyanın basit oyuncaklarına aldanarak küçücük bir su birikintisinde helâk olanların âkıbetine dûçâr olmaktan, biz âciz kullarını muhafaza buyursun. Selîm bir kalp ve müsterih bir vicdanla huzuruna varabilmeyi, cümlemize lûtf u keremiyle ihsan ve ikram eylesin. Âmîn!..

İslam ve İhsan