Yapay Zekâ ile Suret Resimleri Üreterek Dini-Tarihi Videolar Yapmak Caiz mi?
Yapay zekâ ile suret resimleri üreterek dini-tarihi videolar yapmak caiz midir? Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Hamdi Yıldırım cevaplıyor.
Burada temel mesele şudur: İster sureti sen çiz, ister bir başkasına çizdir; nihayetinde kalemi eline alan ve çizim işlemini başlatan insandır. Kalem bir araçtır. Yapay zekâda da durum benzerdir; komutu veren sensin. Bu noktada “Çizen kimdir: insan mı, yapay zekâ mı?” sorusu tali bir meseledir. Asıl mesele, tasvirin neden yasaklandığı konusudur.
Tasvir yasağı, Allah’ın yaratmasına benzer bir fiil ortaya koyma ve insanın farkında olmadan ilahlık iddiasına yaklaşma tehlikesiyle ilişkilendirilmiştir. Nitekim hadislerde, canlı tasviri yapanların ahirette ağır bir sorumlulukla karşılaşacağı bildirilmiştir (Buhârî, Libâs, 87; Müslim, Libâs, 99).
Diğer bir önemli gerekçe ise tasvirlerin zamanla tevhid inancına aykırı bir mahiyet kazanabilmesidir. Tarih boyunca insanlar bazı resim ve heykelleri kutsallaştırmış, onları yüceltmiş ve sonunda tapınılacak putlar hâline getirmiştir. Kur’ân-ı Kerîm’de bu tür putperest eğilimler açıkça eleştirilmiştir (Enbiyâ, 21/52–54).
Bu hassasiyet sebebiyle Osmanlı’da ve daha önceki İslam toplumlarında, birebir gerçekçi insan tasvirlerinden özellikle kaçınılmış; bunun yerine, insanın tam ve kusursuz olmadığının açıkça anlaşıldığı minyatür sanatı geliştirilmiştir. Böylece Allah’ın yaratmasına birebir benzemekten uzak durulmuştur.
Bu çerçevede, tarihî şahsiyetlerin veya karakterlerin bir film ya da anlatı içerisinde yer alması, hayal dünyasına ait bir tasvir olarak değerlendirilmelidir. Bunlar; duvara asılacak, önünde tazim edilecek, saygı duruşunda bulunulacak veya kutsiyet atfedilecek suretler olarak görülmemelidir.
Dolayısıyla, yapılan çalışmanın içeriği dinî açıdan sakıncalı bir muhteva taşımadığı, aksine insanların tarihî ve dinî şuurlarını artırmaya vesile olduğu sürece, bunda bir mahzur bulunmadığı kanaatindeyim. Allahu a‘lem.
YORUMLAR
-
İlk yorumu yapan siz olun!