Osmanlı’yı Bitiren Antlaşma

Osmanlı sadrâzamlarından olan Mustafa Reşit Paşa’nın ciddî bir tahsîli yoktur. Buna rağmen ecnebî desteğiyle devletin en üst kademesine kadar yükselebilmiştir.

Mustafa Reşit Paşa, husûsiyle İslâmî mâlûmattan ve millî hislerden mahrum olduğundan, Avrupaî fikirlerin son derecede tesirinde kalmıştır. O, bu tesirle bâtıl bir yolda masonlu-ğa kadar yürümüştür. Nitekim Londra sefirliğinden gelen bu menfî ruhlu paşa, İngiliz desteğinin bedelini Baltalimanı Anlaşması ile ödemiştir. Bu anlaşma, İngilizler’e Osmanlı devletinde iktisâdî bakımdan birçok imtiyaz tanıyordu. Bunu öğrenen Avusturya Başbakanı Metternich:

“İşte Osmanlı şimdi bitti!” demiştir.

2. Mahmûd’un ardından tahta geçen on altı yaşındaki Sultan Abdülmecîd’e, esaslarını İngiltere’de tespit ettiği reformları kabul ettirerek Gülhâne Hatt-ı Hümâyûnu adı ile, meşhur Tanzimat Fermânı’nı yayınlatan bedbaht da bu Reşit Paşa’dır. Bu ferman üzerine halk, içlerindeki öfke, ıztırap ve isyânı:

TANZİMAT FERMANININ ASIL GAYESİ

“Artık gâvura gâvur denilmeyecek!” şeklinde buruk bir is-tihzâ ile ifâdelendirmiştir.

O Tanzimat Fermânı ki, başlangıç cümlelerinde devletin Batı’ya karşı geri kalış sebeplerinin şer’î hükümlerden uzaklaşılmasının eseri olarak ifâde ettikten sonra, gûyâ yeni bir düzenleme ile tekrar şerîate dönülüyormuş gibi bir üslûp taşımasına rağmen, sarâhaten şerîatten inhirâfın başlangıcını teşkil etmiştir. Gerçi bâzı fiilî inhiraftan daha evvel mevcut olmakla beraber bunun resmî bir vesîkada izhar ve ifâdesi de, Tanzimat Fermânı’yladır.

Bütün inkılâp tarihinde gerçekleri halkın gözünden kaçırmak için başvurulmuş olan bir taktikle buna “Tanzimât-ı Hayriyye” denilmiş olmasına rağmen, o aslında gerçek bir “Tanzimât-ı Şerriyye”dir. Bu gerçek, Tanzimât’ın muhtevâsı kadar, ona âmil olan ricâlin hüviyetleri ve icraatlarıyla da sâbittir.

Bu fermânın hemen ardından da İstanbul ve Selânik’te mason locaları açılmış ve tatlı su frenklerinin emelleri için rahat bir zemin hazırlanmıştır. Ancak bu meyanda birtakım gâfilâne yenilik hareketlerine öncülük etmiş olan Abdülmecîd Han bile, gelişen ahvâl dolayısıyla bu şahıstan bîzâr olmuş ve nâçâr bir şekilde Hırka-i Saâdet dâiresine gidip ağlamış:

“Yâ Resûlâllah! Beni bu adamın elinden kurtar!” diye Hazret-i Peygamber’den istimdâda mecbur kalmıştır.

OSMANLI'YA “HASTA ADAM” YAFTASI VURULMASININ SEBEBİ

Reşit Paşa’nın mel’anetleri sadece kendi yaptıklarıyla kalmamış ve yetiştirdiği talebeleri de aynı yoldan yürüyerek Osmanlı Devleti’nin boynuna “hasta adam” yaftasının takılmasına sebep olmuşlardır.

Türk diplomatlığından ziyâde Avrupa’nın diplomatlığını yap-mış olan Reşit Paşa’nın son nefesi hamamda iken kalp sektesindendir.

Kaynak: Osman Nûri Topbaş, Âbide Şahsiyetleri ve Müesseseleriyle Osmanlı, Erkam Yayınları

PAYLAŞ:                

YORUMLAR

İlk yorumu yapan siz olun!

Yorum Ekle

İslam ve İhsan

İslam, Hz. Adem’den Peygamber Efendimize (s.a.v) gönderilen tüm dinlerin ortak adıdır. Bu gerçeği ifâde için Kur’ân-ı Kerîm’de: “Allâh katında dîn İslâm’dır …” (Âl-i İmrân, 19) buyurulmaktadır. Bu hakîkat, bir başka âyet-i kerîmede şöyle buyurulur: “Kim İslâm’dan başka bir dîn ararsa bilsin ki, ondan (böyle bir dîn) aslâ kabul edilmeyecek ve o âhırette de zarar edenlerden olacaktır.” (Âl-i İmrân, 85)

...

Peygamber Efendimiz (s.a.v) Cibril hadisinde “İslam Nedir?” sorusuna “–İslâm, Allah’tan başka ilâh olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın Rasûlü olduğuna şehâdet etmen, namazı dosdoğru kılman, zekâtı vermen, Ramazan orucunu tutman, yoluna güç yetirip imkân bulduğun zaman Kâ’be’yi ziyâret (hac) etmendir” buyurdular.

“İman Nedir?” sorusuna “–Allah’a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, âhiret gününe inanmandır. Yine kadere, hayrına ve şerrine îmân etmendir” buyurdular.

İhsan Nedir? Rasûlullah Efendimiz (s.a.v): “–İhsân, Allah’a, onu görüyormuşsun gibi kulluk etmendir. Sen onu görmüyorsan da O seni mutlaka görüyor” buyurdular. (Müslim, Îmân 1, 5. Buhârî, Îmân 37; Tirmizi Îmân 4; Ebû Dâvûd, Sünnet 16)

Kuran-ı Kerim, Peygamber Efendimize (s.a.v) gönderilen ilahi kitapların sonuncusudur. İlahi emirleri barındıran Kuran ve beraberinde Efendimizin (s.a.v) sünneti tüm Müslümanlar için yol gösterici rehberdir.

Tüm insanlığa rahmet olarak gönderilen örnek şahsiyet Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed Mustafa (s.a.v) 23 senelik nebevi hayatında bizlere Kuran ve Sünneti miras olarak bırakmıştır. Nitekim hadis-i şerifte buyrulur: “Size iki şey bırakıyorum, onlara sımsıkı sarıldığınız sürece yolunuzu asla şaşırmazsınız. Bunlar; Allah’ın kitabı ve Peygamberinin sünnetidir.” (Muvatta’, Kader, 3.)

Tasavvuf; Cenâb-ı Hakkʼı kalben tanıyabilme sanatıdır. Tasavvuf; “îmân”ı “ihsân” gibi muhteşem ve muazzam bir ufka taşımanın diğer adıdır. Tasavvuf’i yola girmekten gaye istikamet üzere yaşayabilmektir. İstikâmet ise, Kitap ve Sünnet’e sımsıkı sarılmak, ilâhî ve nebevî tâlimatları kalbî derinlikle idrâk edip onları hayatın her safhasında vecd içinde yaşayabilmektir.

Dua, Allah Teâlâ ile irtibatta bulunmak; O’na gönülden yönelmek, meramını vâsıta kullanmadan arz etmek demektir. Hadisi şerifte "Bir şey istediğin vakit Allah'tan iste! Yardım dilediğin vakit Allah'tan dile!" buyrulmuştur. (Ahmed b. Hanbel, Müsned, 1/307)

Zikir, bütün tasavvufi terbiye yollarında nebevi bir üsul ve emanet olarak devam edegelmiştir. “…Bilesiniz ki kalpler ancak Allâh’ı zikretmekle huzur bulur.” (er-Ra‘d, 28) Zikir, açık veya gizli şekillerde, belirli adetlerde, farklı tertiplerde yapılan önemli bir esastır. Zikir, hatırlamaktır. Allah'ı hatırlamak farklı şekillerde olabilir. Kur'an okumak, dua etmek, istiğfar etmek, tefekkür etmek, "elhamdülillah" demek, şükretmek zikirdir.

İlim ve hâl kelimelerinden oluşmuş bir isim tamlaması olan ilmihal (ilm-i hâl) sözlükte "durum bilgisi" demektir. Bütün müslümanların dinî bilgi ve uygulama bakımından ihtiyaç duyduğu, bir bakıma müslüman olmanın ve müslümanlığın icaplarını yerine getirmenin ön şartı durumundaki fıkhi temel bilgiler ilmihal diye anılmıştır.

İslam ve İhsan web sitesinde İslam, İman, İbadet, Kuranımız, Peygamberimiz, Tasavvuf, Dualar ve Zikirler, İlmihal, Fıkıh, Hadis ve vb. konularda  güvenilir kaynaklardan bilgiye ulaşabilirsiniz.