II. Bayezid İslam Mimarisini Neden Korumak İstedi?

II. Bâyezîd Han’ın İslâm mîmârîsini koruma anlayışı, Osmanlı sanatının özgün kimliğini ve medeniyet ruhunu nasıl şekillendirdi?

II. Bâyezîd-i Velî’nin, vakfiye, külliye, şifâhâne ve diğer hayrât hizmetlerinin yanında, İslâmî ilimlere ve kültüre verdiği ehemmiyet de çok büyüktür.

II. BÂYEZÎD’İN İSLÂMÎ MÎMÂRÎDEKİ FİRÂSETİ

O’nun devri, Osmanlı kültür ve medeniyetinin temellerinin atıldığı bir zamandır. Meşhur İtalyan mîmar ve ressam Leonardo da Vinci, 2. Bâyezîd’e mektup yazıp İstanbul’daki câmî ve diğer eserlerin plân ve projelerini bizzat yapmayı teklif edince, bu mektup Kubbealtı vezirleri arasında sevinç uyandırmıştı. Derin ve ince bir tasavvufî anlayışa sâhip olan 2. Bâyezîd Hân ise, bu teklifi reddederek şöyle dedi:

“–Şâyet bunu kabûl edersek, ülkemizde üslûb ve rûh itibâriyle kilise mîmârîsinin mukallidi bir mîmârî hâkim olur, kendi İslâmî mîmârîmiz inkişâf edemez ve şahsiyet kazanamaz!”

İşte bu görüş, akıllı, firâsetli ve gönül ehli bir müslümanın ufkunu ifâde etmektedir. Zîrâ, 2. Bâyezîd’in ardından İslâm toprakları nasıl yirmi dört milyon kilometrekareye ulaştıysa, aynı şekilde İslâm sanatı da zirveye tırmanmıştır. Bu anlayış sâyesinde İslâm’ın rûhu, hendeseye nakşedilmiş, değerini kıyâmete kadar koruyabilecek Süleymâniye, Selimiye ve benzeri âbideler silsilesi meydana gelmiştir.