Helâl Kazançtan Helâl Lokmaya: Rızkın Mânevî Tesiri

Yediğimiz lokmaların mânevî hayatımız ve ibadetlerimiz üzerinde bir tesiri var mıdır? Helâl ve temiz gıdanın kalp huzuruna etkisi nedir, şüpheli veya haram kazancın insanın mânevî hâline ne gibi zararları olabilir?

Komşu haklarının neler olduğundan bahsedilen bir hadîs-i şerifte şöyle buyurulmaktadır:

“...Komşunun haklarından biri, tencerenin kokusuyla onu rahatsız etmemendir!” (Beyhakî, Şuab, VII, 83; Kurtubî, V, 120-123)

Maalesef bugün evlerin balkonlarında, umûma açık park yerlerinde ızgaralar yapılarak et ve kebap kokuları etrafa yayılmaktadır. Bu düşüncesizlik ve kul hakkı sebebiyle, o gıdâlar yiyenlere de şifâ olmamaktadır.

Gıdâ satan yerlerin de, sattıkları leziz yiyecekleri, mahrumların nazarlarını incitmemek için, bir perdeyle örtmeleri lâzımdır. Edebi baş tâcı eden medeniyetimizde bu husûsa çok riâyet edilirdi.

Diğer taraftan maalesef günümüzde evlerde âdetâ yemek pişirilmez oldu. Kuryelerle evlere dışarıdan yemekler taşınıyor. Bu yemekleri ısmarlayanlar, bir tefekkür etmeliler:

Bu yemekleri pişirenler;

• Maddî ve mânevî temizlik bakımından ne durumdadır?

• Onların kalp âlemleri, mânevî hâlleri hangi vaziyettedir?

Zira gıdâda, mânevî bir tesir vardır. Gözle görülmeyen radyasyon ışınları gibi, gıdânın menşeindeki haram ve şüphe, yemeği hazırlayan kişilerin gönül dünyaları, gıdâya tesir eder.

• Yemeği pişirenler, duâlarla, besmelelerle pişiriyorlarsa; feyiz ve rûhâniyet verir.

• Fakat kalbî dünyaları karanlıksa, bu da hazırladığı gıdâyı yiyenlere o karanlıktan in‘ikâs olur.

Bu sebeple;

İbâdet hayatında bir hantallık meydana gelen, huşûu kaybeden, ibâdetin lezzetini alamayan bir müslüman, gıdâsını kontrol etmelidir.

Bahâeddin Nakşibend Hazretleri’nin bir talebesi bir defasında mânevî hâllerinin kaybolduğundan şikâyet etti. Hazret, talebesine;

“–Yediğin lokmaların helâlden olup olmadığını iyi araştır!” buyurdu.

Talebe gidip araştırdığında, yemeği pişirdiği ocakta helâl olup olmadığı şüpheli bir parça odun yaktığını anladı ve hemen tevbe etti.

Rızık endişesinin kazançla alâkalı kısmından bu hususları hulâsa ettik. Rızık endişesinin evlâtların tahsilinde de ehemmiyetli bir tesiri vardır.

Kaynak: Osman Nuri Topbaş, Yüzakı Dergisi, Yıl: 2026 Ay: Eylül, Sayı: 259

İslam ve İhsan