Bir Kere Emzirmek Süt Hısımlığı (Akrabalığı) Oluşturur mu?

"Şafi mezhebindeyim. Annem dayımın kızını bir kereliğine emzirmiş. Dayımın kızı ile evlenmem caiz mi?" Merak ettiğiniz dinî meseleleri ve sizlerden gelen soruları Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Hamdi Yıldırım cevaplıyor.

Süt kardeşliği meselesi hakikaten İslam dininin özel hususiyetlerinden bir tanesidir. Süt kardeşliği ile ilgili hükümlerin mezhepler arasında birtakım farklılıkları olduğu biliniyor. Fakat Kur'an-ı Kerim, "Süt kardeşlerinizle evlenmeyin" diyor (Nisâ Suresi, 23). "Süt kız kardeşlerinizle evlenmeniz size haram kılınmıştır" diyor (Nisâ Suresi, 23).

Şafii Mezhebine Göre Bir Kere Süt Emmekle Süt Kardeşliği Olur mu?

Bir kere süt emmekle süt akrabalığı doğar mı meselesi az önce de dediğim gibi tartışmalı bir mesele. Ama Kur'an-ı Kerim'in net metnine baktığınızda, süt emmenin sayısına bakılmaksızın bir haramlık doğuracağı görülüyor. Bununla ilgili Ayşe validemizden gelen bir hadis-i şerif var. Ayşe validemizin rivayet ettiği hadis-i şerifte "Beş doyurucu emme süt akrabalığı doğurur" diyor (Müslim, Radâ, 17).

Dolayısıyla bir çocuğun bir defalık emmesi değil de beş defa aynı kadından doyurucu bir şekilde, yani bir kere tutup bırakması değil de doyana kadar emmesi şeklinde. İşte 3 günlük, 5 günlük bebeğin doymasıyla 6 aylık, 1 yaşındaki bebeğin doyması da aynı değil. Yani 3 günlük bebek diyelim ki 10 saniye emdi de doyar ama 1 yaşındaki bir bebek 2 dakika emer de doyar. Dolayısıyla 2 yaşı bitmeden, 24 ayını doldurmadan bazı içtihatlara göre de 30 ayı sütten kesilmemek kaydıyla 30 ay içerisinde bir kadından süt emen kişi eğer beş doyurucu öğün süt emmişse bütün mezheplere göre artık akrabalık bağı kurulmuş demektir.

Hanefi Mezhebine Göre Evlenmek Caiz midir?

Hanefi mezhebi ise Kur'an-ı Kerim'in ana nassına bakar ve Kur'an-ı Kerim mütevatir olduğu için der; Kur'an-ı Kerim'deki bir mutlaklığı, genel ifadeyi daraltacak metnin de Kur'an gibi mütevatir olması veya en azından meşhur bir rivayet olması lazım gelir dediği için bu tür âhât rivayetlerle tahsis yapmaz. Buna göre kardeşimiz Şafii mezhebinden olduğunu söylüyor. Şafii mezhebi açısından bir kerelik emme süt akrabalığını doğurmaz. Ama Hanefi mezhebi açısından süt akrabalığını doğurur.

Binaenaleyh, bu tür meselelerde de yani özellikle de evlilik meselelerinde ağırlıklı olarak genel olan kanaate tabi olmak, mümkün mertebe ihtilaftan uzak durmak gerekir. Eğer geriye dönük bir durum olmuş olsaydı o zaman az önce ifade ettiğimiz gibi mezheplerden herhangi birinin görüşüyle amel edip geriye dönük olan bir eylemi tashih etmek, doğrulamak mümkün olabilirdi. Ama bugünden yarına bir eylem inşa edeceksek, bir harekette, bir amelde bulunacaksak o zaman mümkün mertebe ihtilaflı alanlardan uzak durmamız gerekir. Allahu alem.

İslam ve İhsan