14 Maddede İman Nedir?

İman nasıl olmalıdır ve 14 maddede iman nedir?

Dünya bir ilâhî imtihan mektebidir. Bu mektepte başarılı olmak isteyen bir talebe, Kur’ân ve Sünnet rehberliğinde, îmandan ihsâna yükselmeli; nefsini tezkiye ve kalbini tasfiye ederek nebevî ahlâk ile ahlâklanmalıdır.

Gafil insanın problemi, bilgi eksikliği değil, îmandan mahrumiyettir. Nitekim Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz;

“Allâh’ım! Fayda vermeyen ilimden Sana sığınırım!” (Müslim, Zikir, 73) buyurmuştur.

En büyük yoksulluk, kalpte kök salmış bir îman şuuruna sahip olmamaktır.

En fecî aldanış, îmânı hayata tatbik için gayret göstermeden kurtulacağını zannetmektir. Âyet-i kerîmede buyurulur:

“İnsanlar, sadece;

«–Îmân ettik.» demekle, imtihan edilmeden bırakılacaklarını mı zannederler?!.” (el-Ankebût, 2)

Dolayısıyla bir mü’min;

• Sadece îman safhasında kalmamalı,
• Îmânın îcaplarını yerine getirerek, inancını ibâdet ile tezyîn ve tescil etmeli,
• O ibâdeti de ilâhî kameraların altında olduğunun şuuru yani, ihsan mertebesine taşımalı,
• Kulluğu sadece camiye, seccadeye hasretmeyip; ailede, iş hayatında, trafikte, hayatın her safhasında güzel ahlâk sergilemeye gayret etmeli,
• Bütün imkânlarıyla; mü’min kardeşlerine, insanlığa hattâ mahlûkāta hizmet iştiyakıyla yaşamalıdır. Bu zincirin halkalarından hiçbiri eksik bırakılmamalıdır.

14 MADDEDE İMAN NEDİR?

Sadece îmân etmek kâfî değildir. Nefsin ve şeytanın tasallutundan kurtulmak îcâb eder.

1. Îman, insanın hayata bakışını değiştirmelidir. Kul, Allah rızâsı ve âhiret endişesi içinde bulunmalıdır.
2. Îman, kalpteki niyet ve duyguları hayra yönlendirmelidir.
3. Îman, ibâdetlere ihlâs ve huşû olarak aksetmelidir.
4. Îman; ticaret hayatını, dürüstlük ve helâl kazançla bereketlendirmelidir.
5. Îman, insanlarla münasebetleri dâimâ hayra vesile olmak istikametinde yönlendirmelidir. Nitekim hadîs-i şerifte; “İnsanların en hayırlısı, insanlara en çok faydalı olandır.” buyuruluyor. (Süyûtî, el-Câmiu’s-Sağîr, II, 8)
6. Îman, mal mülk ve servete bakış tarzına; helâl lokma titizliği, kul hakkı ve infak hassâsiyeti kazandırmalıdır. Velhâsıl îman nazarında para ve mal, hesabı verilecek bir emânettir. Zira mülk, Allâh’a aittir.
7. Îman; her ânı, zikirle tezyîn etmeyi telkin etmelidir.
8. Îman, kulun ölüm ve ötesine bakışını değiştirmelidir.
9. Îman, insanı bir «rahmet insanı» hâline getirmelidir.
10. Îman; aile hayatını, muhabbet ve rûhâniyetle ziynetlendirmelidir. Bilhassa evlâtlara İslâm karakter ve şahsiyetini mîras bırakabilmek için büyük bir fedâkârlık ve gayret aşılamalıdır.
11. Velhâsıl; Îman, insana herhangi bir tesiri olmadan kalpte öylece duran bir kabulden ibaret değildir. Îman; hayatı içine alan, onu takvâ ile müzeyyen kılan, hakka ve hayra yönlendiren, en büyük hakikattir.
12. Îman; dil ile ikrarla birlikte, -zihinle değil- kalp ile tasdik olarak beyân edilmiştir.
13. Îman; muhabbettir, şükürdür, hamddir ve vefâdır.
14. Îman; bir ön kabul, yani teslîmiyettir, rızâdır.

Kaynak: Osman Nuri Topbaş, Yüzakı Dergisi, Yıl: 2026 Ay: Kasım, Sayı: 261

İslam ve İhsan