Üzülmemesi İçin Engelliye Yalan Söylenebilir mi?

Üzülmemesi için engelliye yalan söylenebilir mi?

Yalan, sözün vâkıaya uygun olmaması, bir konuda gerçeğe aykırı haber veyâ bilgi vermektir. Doğruluğun zıddıdır, dînimizce harâmdır ve günâhların en büyüklerindendir.

Rabbimiz Kur’ân-ı Kerîm’de bu çirkin günâh hakkında bizi îkâz ederek şöyle buyurmaktadır:

“... Yalan sözden sakınınız.”[1]

“Ey îmân edenler! Allâh'tan korkun ve doğru söz söyleyin.”[2]

Müslümanlar, en büyük günâhlardan ve mânevî bir hastalık olan yalandan kendilerini koruma gayreti içerisinde olmalıdır. Ebû Bekre Nüfey İbni Hâris radıyallâhü anh’den rivâyet edildiğine göre Rasûlullâh sallallâhü aleyhi ve sellem:

- “Büyük günâhların en ağırını size haber vereyim mi?” diye üç defâ sordu. Biz de:

- Evet, yâ Rasûlallâh, dedik. Rasûl-i Ekrem sallallâhü aleyhi ve sellem:

- “Allâh’a şirk koşmak, anne-babaya itâatsizlik etmek” buyurduktan sonra, yaslandığı yerden doğrulup oturdu ve “İyi dinleyin, bir de yalan söylemek ve yalancı şâhitlik yapmak” buyurdu. Bu sözü durmadan tekrârladı. Daha fazla üzülmesini istemediğimiz için keşke sussa, diye arzû ettik.[3]

Yalanın küçüğü büyüğü olmaz. Yalan yalandır. Yalanın pembesi beyazı olmaz. Tâviz, tâvizi doğurur. Küçük küçük söylenen yalanlar, zamânla insânı yalancılığa götürür. Peygamber Efendimiz (s.a.s.) bir hadîslerinde bu hakikati şöyle dile getirmektedir:

“Yalancılık insânı fucûra, şerre götürür. Şerr de cehenneme götürür. İnsan yalancılık ede ede nihâyet Allâh katında bir kezzâb (yâni çok yalancı bir kimse sıfatıyle) yazılır.”[4]

Yalan söylemek hangi hâl ve şart olursa olsun câiz değildir. Münâfıklığın alâmeti olan yalan, hiçbir hayırlı netîce doğurmaz. Engelli bir kişiyi sevindirmek veyâ onu üzmemek adına konuşulan yalan, uzun vâdede tam tersi sonuçlar doğurabilir. Mü’min şartlar ne olursa olsun yalan konuşmamalıdır. Eğer doğru söylemek zarar verecekse, o zamân yalan söylemeden “kinâye” sûretiyle kapalı ve yoruma açık konuşmalıdır.

Dipnotlar:

[1] Hac: 22/30.

[2] Ahzâb: 33/70.

[3] Buhârî, “Şehâdât” 10, “Edeb” 6, “İsti’zân” 35; Müslim, “Îmân” 143. Ayrıca bk. Tirmizî, “Şehâdât” 3, “Birr” 4.

[4] Buhârî, “Edeb” 69.

Kaynak: Hasan Serhat YETER, Engellinin İlmihâli, 2022

İslam ve İhsan