Sadaka İsteyeni Azarlama, Geri Çevirme!

Sadaka isteyeni azarlamamak ve gönül kırmamak üzerine Mûsâ Efendi Hazretleri’nin yaşadığı ibretlik bir kıssa.

Ticaretle meşgul olduğumuz vakitler, rahmetli babamız Mûsâ Efendi zaman zaman dükkânımıza uğrar, biz de onun bu ziyaretlerinden ziyâdesiyle memnun olurduk.

SADAKA İSTEYENİ SAKIN AZARLAMA!

Yine öyle bir zamanda, yarı meczup bir adamcağız dükkâna gelip sadaka istedi. Aynı kişinin sık sık gelip bir şeyler istemesinden rahatsız olan tezgâhtar, adamcağıza çıkışarak;

“–Yâhu daha dün verdik, her gün gelinir mi! Haydi Allah versin! dedi.

Mûsâ Efendi babamız içeriden bu sözü duyunca çok üzüldü ve tezgâhtarı yanına çağırdı.

–Bak oğlum! dedi.

–Biz sabahleyin kahvaltı ettik mi, ettik. Şimdi öğlen yemek yiyeceğiz, akşam yine yiyeceğiz. Bak gördün mü; biz de Cenâb-ı Hak’tan devamlı istiyoruz, sonra yine istiyoruz.

Bu adamcağız ise senden devamlı istemiyor, arada bir gelip istiyor. Duruma göre çok veya az verebilirsin, ama isteyeni sakın azarlayıp eli boş gönderme!..”

Hisse:

Mülk, Allâh’ındır. Kul, sadece bir emanetçidir.

Varlıklı mü’min düşünecek:

“Allah bu nîmeti bana niye verdi? Bir başkasını bu nîmetten niçin mahrum bıraktı?

Demek ki bir imtihan olarak o muhtacı bana zimmetli kıldı. Beni, onun mahrumiyetini telâfi etmekle mükellef kıldı...”

Muhtaç din kardeşlerine karşı müslümanın lügatinde “red” olmayacak. Garibe, yoksula, muzdaribe çıkmaz sokak göstermek, İslâm ahlâkının nezâket ve zarâfetiyle bağdaşmaz.

Dolayısıyla, isteyene az da olsa bir şeyler vermek, fakat asla eli boş çevirmemek ve gönlünü incitmemek îcâb eder.

Zira âyet-i kerîmede buyruluyor:

“Yetimi sakın ezme! El açıp isteyeni de sakın azarlama!” (ed-Duhâ, 9-10)

Yine Cenâb-ı Hak diğer bir âyet-i kerîmede de «قَوْلًا مَيْسُورًا» buyuruyor. Yani muhtaca verecek hiçbir imkânımız yoksa, en azından ona gönül alıcı, tesellî edici birkaç tatlı söz söylememizi emrediyor. (Bkz. el-İsrâ, 28)

Kaynak: Osman Nuri Topbaş, Kıssaların Diliyle Müminlerin Gönül Ufku, Erkam Yayınları

İslam ve İhsan