Resûlullah’ın Hayvan Haklarına Dair İnce Hukuku

İslâm’da hayvanların hakkı var mıdır ve biz bu hakka ne kadar riayet ediyoruz? Abdullah Sert Hocaefendi açıklıyor.

Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem bir gün yolda giderken bir grup insana rastladı. Bu kimseler binek hayvanlarının üzerindeydi. Hayvanları durdurmuşlar, yolun ortasında, hayvanların sırtında sohbet ediyorlardı. Kimisinin atı, kimisinin katırı vardı. Hayvanların üzerinde oturmuş, muhabbet ediyorlardı.

Bunun üzerine Allah Resûlü sallallahu aleyhi ve sellem onlara şöyle buyurdu:

“Hayvanlarınıza, onları yormadan güzelce binin. İşiniz bittiğinde de onları güzel bir şekilde dinlendirin. Onları yollardaki ve sokaklardaki konuşmalarınız için kürsü edinmeyin…”

Yani hayvan, seni bir yerden bir yere taşımak için sana verilmiştir; üzerinde durup sohbet etmek için değil. Hayvanın senin üzerinde hakkı vardır. İşte İslâm budur kıymetli kardeşlerim. Ne kadar ince, ne kadar hassas bir hukuk, değil mi? İşte merhamet budur. Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem, “Evet, seni bir yere taşısın; ama taşıma ihtiyacın yoksa hayvanın üzerine binip sohbet etme. İn, ayakta konuş.” buyuruyor. Hayvanın üzerinde muhabbet etmeyi uygun görmüyor.

Hadisin devamında Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyuruyor:

“Nice binilen hayvan vardır ki sırtına binenden daha hayırlıdır ve Allah Teâlâ’yı ondan daha çok zikretmektedir.” (Ahmed, III, 439)

Evet, nice binilen hayvan vardır ki, altındaki insandan daha hayırlıdır. Çünkü o hayvan Allah Teâlâ’yı ondan daha çok zikretmektedir. İnsan var ki Rabbini tanımıyor, Allah’ı zikretmiyor; ama bindiği hayvan Allah’ı zikrediyor. Peki hangisi daha hayırlı?

İşte bu noktada insanın durup düşünmesi gerekir. Günümüzde hayvanlarla yarışlara katılan, onları zorlayan kimseler bu hususta daha dikkatli olmalıdır. İnsan kendine şu soruyu sormalıdır: “Altımda koşan bu hayvan mı daha hayırlı, yoksa ben mi?”

Eşya da böyledir kıymetli kardeşlerim. Eşyayı da hoyratça kullanma hakkımız yoktur. Bütün varlıklarla aramızda özel bir hukuk vardır. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem bu konuda öyle bir hassasiyet göstermiştir ki, insanların vahşette sırtlanları geçtiği bir devirde, hayvanların dahi birtakım haklara sahip olduğunu ilan etmiştir. Bu durum, İslâm’ın nasıl bir hak, adalet, şefkat ve merhamet dini olduğunu göstermesi bakımından başlı başına yeterli bir misaldir.

Bir başka açıdan da şu çok güzel not dikkat çekicidir: Nice hayvanların, onlara binen gafil insanlardan daha hayırlı olduğunun ve Allah’ı daha çok zikrettiklerinin beyan edilmesi, biz müminlere mahlûkata bakış hususunda ne muhteşem bir düşünce ufku kazandırmaktadır. Yani “Bu bir hayvan” deyip geçme…

İslam ve İhsan