Avukatlık Mesleğini İcra Etmek Caiz mi?

Avukatlık mesleğini icra etmek caiz mi? Sizlerden gelen soruları ve dinî meselelere dair merak edilenleri Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Hamdi Yıldırım cevaplıyor.

Avukatlık mesleğini icra etmek caizdir veya caiz değildir diye tek başına bir kelimeyle cevaplandırmak doğru olmaz. Caiz olan yönleri vardır, caiz olmayan yönleri vardır. Şöyle ki; bir mazlumun hakkını koruyabilmek için, onun hakkını müdafaa etmek için caiz olmak şöyle dursun, belki böyle bir arabuluculukta yani mazlum adına bir dava yürütmek farz haline bile gelebilir.

Ama eğer haksız olan, suçlu olan, hain olan bir kimsenin avukatlığını yapmak söz konusu ise o zaman zulme taraf olmak; isterse bu taraftarlığı parayla yapıyor olsun kişi, haramdır, zulümdür. Bir Müslüman zulmün hiçbir yerinde bulunamaz. Binaenaleyh mutlak olarak avukatlık mesleğinin yapılıp yapılmamasının caiz olup olmadığından daha ziyade, hangi alanlarda bu işi yapıp yapmadığımız önemlidir. Eğer bir mazlumun hakkını savunmak için yapıyorsak; eğer ortada bir yetimin, bir kimsesizin derdini anlatamayan -çünkü insanlardan bazılarına Cenab-ı Allah konuşma kabiliyeti vermiş, bakıyorsunuz yalanı doğru gibi anlatabiliyorlar- efendim, bunun karşısında mazlum, mağdur olan kimse kendisini ifade edemediği için haklıyken suçlu duruma düşebiliyor.

İşte mesela programdan önce böyle gözüme çarptı; vatandaş bir yerde bir daire almış, iki yıldır dairesini kullanamıyor. İçinde kiracı varmış, kiracı çıkmak istemiyor, rayiç bedeli ödemek istemiyor, iki yıldır kira ödemiyor. Dolayısıyla bir mağduriyet söz konusu. Yani en azından fotoğrafta görünen şekliyle bir mağduriyet söz konusu. Bu kimsenin avukatlığını yapmak, bırakın caiz olmayı, bir mecburiyet olarak bile karşımıza çıkabilir. Ama diğer taraftan da haksız olduğunu biliyorsunuz birinin. Dolayısıyla haksız olan birinin avukatlığını yapmak da onun haksızlığına ortak olmaktır.

Ahiret Hukuku

Efendim "Benim ne suçum var? Ben ücretimi alıyorum ve kanunlar çerçevesinde müvekkilimi müdafaa etmekle yükümlüyüm, sorumluyum." Evet, dünyalık olarak böyle. Ama bir de ahiret hukuku açısından bakıldığında, "Hainlerin savunucusu olma." (Nisa Suresi, 105. Ayet meali). Dolayısıyla eğer söz konusu eylem bir haksızlığa götürüyorsa, hak olmayan bir şeyi talebe götürüyorsa ki nihayetinde mahkemelerde de bakıyorsunuz bir adam var, girdiği bütün davaları kazanıyor. Yani bir avukat var, maşallah, ağzı dili laf yapıyor. Girdiği bütün davaları kazanıyor. Şimdi bunun kazandığı davalar, delillerini iyi sunduğu için, iyi kullandığı için haklı anlamına gelir mi? Gelmez. Hak bir tanedir, o da eninde sonunda ortaya çıkacaktır.

Dolayısıyla eğer bu mesleği icra edecekse birtakım kimseler, aldıkları davaların konularına bakmak durumundadırlar ve kesinlikle haklı olduğuna inanmadıkları kimsenin davasını yürütmemelidirler. Hatta haklı olduğuna inandıkları kimsenin davasını yürütürken bile, yani olur ya haklısındır ama haklıyken haksız durumuna düşmek de söz konusudur. Yani şuraya kadar haklısındır ondan sonra hakkın değildir. Orada muhataplarına "Kardeşim bak hakkımız olan yere kadar gideriz, ötesine gitmeyiz." diye bir sınır da çizmeleri gerekir. Yani işte bir alacak verecek davasında alacağını al. Hadi diyelim ki alacağını geciktirdiği için karşı taraf bir kaybın oluştu, o kaybını da tahsil ettin ama kanunda "şu kadar daha fazla veriyor" diye kanunun verdiği sana hak olmaz. O noktada avukatlık yapan kişi müvekkilini ikaz etmeli, uyarmalı. Hatta davayı alırken de bu hususlara dikkatini çekmeli. "Bizim için önemli olan ahiretteki hesabımızdır." diyerek ahiret endeksli olayları değerlendirebilme imkanı varsa bir davaya girmeli. Yoksa para kazanmak için değil. Eğer hedef para kazanmak haline gelirse o zaman her şey meşru hale gelebilir, Allah muhafaza eylesin. Bir Müslümanın öncelikli vazifesi ahiretini kazanmak, ahiretle ilgili sorumluluklarını hakkıyla yerine getirebilmektir.

İslam ve İhsan