Rasulullah’ın Çobana Verdiği Haya Dersi

Rasûlullah’ın (s.a.v.) hayâ konusunda çobana verdiği ders ve yalnızken dahi Allah’tan hayâ etmenin önemi.

Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz bir gün zekât olarak toplanan koyunların yanına gitmişti. Koyunların yanında, onlara bakmak üzere ücret mukâbili tutulmuş olan bir çoban bulunuyordu.

RASÛLULLAH’IN HAYÂ KONUSUNDA ÇOBANA VERDİĞİ DERS

Efendimiz -sallâllâhu aleyhi ve sellem-, çobanın orada yarı çıplak vaziyette dolaştığını görünce hemen yanına çağırdı ve:

“‒Bizim için kaç gün çalıştın, bizde ne kadar alacağın var!?” diye sordu.

(Peygamber Efendimiz’in bu suâli üzerine) işten uzaklaştırılacağını anlayan çoban, büyük bir endişe içerisinde:

“‒Niçin yâ Rasûlâllah? Yoksa hayvanların bakımını ve gözetimini güzel yapamıyor muyum?” diye sordu.

Allah Rasûlü -sallâllâhu aleyhi ve sellem- ise (îmandan bir şûbe olan hayâ hakkındaki hassâsiyetini sergileyen) şu sözlerle karşılık verdi:

“‒Hayır, ondan değil! Lâkin ben, aramızda çalışan insanların yalnız kaldıklarında bile, Allah Teâlâ’dan hayâ eden kişiler olmasını arzu ediyorum! Yalnız kaldığında Allah Teâlâ’dan hayâ etmeyen kişinin yaptığı işi istemiyorum!” (Bkz. Beyhakî, Şuab, X, 196/7370; Mervezî, Tâzîmü Kadri’s-Salâh, II, 836)

Hisse:

Peygamber Efendimiz -sallâllâhu aleyhi ve sellem-, diğer bir hadîs-i şerîflerinde edep ve hayâ hassâsiyetine şöyle dikkat çekmişlerdir:

“İnsanlar tarafından görülmesini istemediğin bir şeyi, yalnız kaldığında da yapma!”[1] Zira “Allah, kendisinden hayâ edilmeye, insanlardan daha lâyıktır.” (Ebû Dâvûd, Hammâm, 2/4017)

Tesettür ve onun mânevî sâikı olan edep ve hayâ, insana âit keyfiyetlerdir. Diğer mahlûkat için bunlar mevzubahis değildir.

Ayrıca örtünmek, fıtrî bir kulluk edebidir. Nitekim Hazret-i Âdem ile Hazret-i Havvâ’nın, Cennet’te başka insanlar olmadığı hâlde hayâ edip telâş içerisinde yapraklarla örtünmeye çalışmaları, bu keyfiyetin, insanoğlunun en köklü vasıflarından biri olduğunu ortaya koymaktadır.

Dolayısıyla edepsizlik, hayâsızlık ve çıplaklık; insanlık şeref ve haysiyetiyle bağdaşmayan, fıtrata aykırı hâllerdir.

Spot:

Ashâbın beyanlarına göre Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz, örtüsüne bürünmüş bâkire bir kızdan daha hayâlı ve edepli idi. (Bkz. Buhârî, Edeb, 77)

Dipnot:

[1] Mâmer bin Râşid, Câmi, XI, 144/20151; İbn-i Hacer, el-Metâlib, XI, 440/2575.

Kaynak: Osman Nuri Topbaş, Kıssaların Diliyle Müminlerin Gönül Ufku, Erkam Yayınları

İslam ve İhsan