Namazda Niyet Neden Önemlidir?

Namazda niyetin önemi, ihlâs ve kalp huzurunun ibadetin sıhhat ve güzelliğindeki yeri ile riyâdan sakınmanın gereği açıklanıyor.

Namazın şartlarından biri, kulun hangi vaktin namazını, farzını mı sünnetini mi kıldığını bilecek şekilde, huzûr-i ilâhîye durmasıdır.

NAMAZDA NİYET VE KALP HUZURUNUN ÖNEMİ

Fukahâ, niyeti dille söylemeyi de müstehap görmüştür. Ancak dille söylenen değil, kalpte niyet edilen esastır. Yani dil sürçse dahî kalpten geçirilen muteberdir.

İşârî olarak bu hakikat, namazda kalp huzuruna ve şuura işaret eder. İsmail Hakkı Bursevî Hazretleri şöyle der:

Egerçi çokdurur, ey dil, şerâit-i zâhir,

Huzûr-ı kalp hakîkatte vech-i sıhhattir.

“Ey gönül, zâhirde namazın sahih olması için şartlar çok. Fakat namazda hakikat ehli için sıhhat şartı, huzûr-ı kalptir, yani namazda kalbin Allâh’ın huzûrunda olduğunun idrâkinde olmasıdır.”

Yani kul, zâhirî şartlara gösterdiği ehemmiyeti ve hattâ daha fazlasını, niyetini tashih etmeye, ibâdeti yalnız Allah rızâsı için yapmaya sarf etmelidir. Çünkü;

“Ameller niyetlere göre değerlendirilir.” (Buhârî, Bed’u’l-Vahy, 1)

“Kulun niyeti, amelinden hayırlıdır.” (Heysemî, I, 61)

NAMAZIN RUHUNU ZEDELEYEN TEHLİKE: RİYÂ

Niyet hayır ise âkıbet hayırdır. Niyet ihlâslı ise Cenâb-ı Hak, kulunun ameldeki kusurlarını düzeltmesine vesileler halk eder.

Fakat niyet bozuk ise, niyete riyâ / gösteriş sızmış ise, o namaz zâhiren tam olsa da, Allah katında bir paçavra hükmündedir. Fahr-i Kâinat sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz; riyâyı, «gizli şirk» olarak ifade etmiştir.

Hazret-i Mevlânâ, ihlâstan mahrum bir şekilde ibâdet eden kimselere şöyle seslenir:

“Ey gafil! Keşke secde ettiğin zaman yüzünü samimiyetle Hakk’a çevirebilseydin de; «Yücelerden yüce olan Rabbim, her türlü noksan sıfatlardan münezzehtir.» demenin mânâsını bilebilseydin. Yani sırf şekil secdesi değil de gönül secdesi yapabilseydin!..”

İhlâssız ibâdetler, ortaklar ve kirlerle doludur. O hâlde ibâdetleri saflaştırıp ulvîleştirecek olan sır, ihlâstır. Aksi hâlde şu itâb-ı ilâhînin muhatabı olmaktan kurtulmak mümkün değildir:

“Yazıklar olsun o namaz kılanlara ki; namazlarını ciddiye almaz, (sadece) gösteriş yaparlar!” (el-Mâûn, 4-6)

Kaynak: Osman Nuri Topbaş, Mü'minin Hayatında Namaz ve Zekât, Yüzakı Yayıncılık

İslam ve İhsan