Kalbinin Katılığından Şikâyet Eden Sahâbîye Peygamberimizin Tavsiyesi

Ümmet için dertlenmenin önemi ve fazileti nedir? Kalbinin katılığından şikâyet eden sahâbîye Peygamberimizin (s.a.v.) tavsiyesi ne oldu?

Cerîr bin Abdullah -radıyallâhu anh- şöyle anlatır:

Bir gün erken vakitlerde Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem-’in huzûrunda idik. O esnada Mudar Kabîlesi’nden perişan bir topluluk çıkageldi. Gelenlerin üzerinde kaplan derisine benzeyen, alaca çizgili basit bir aba vardı. Bu abayı delerek başlarından geçirmişlerdi. Fakat neredeyse çıplak vaziyetteydiler.

Onları bu derece fakir görünce Allah Rasûlü’nün yüzünün rengi değişti. Hemen evine girdi. Sonra da çıkıp Bilâl’e ezan okumasını emretti, o da okudu. Sonra Bilâl kāmet getirdi ve Efendimiz namaz kıldırdı. Akabinde bir hutbe îrâd ederek âyet-i kerîmeler tilâvet etti.

Daha sonra;

“Her bir fert; altınından, gümüşünden, elbisesinden, bir ölçek bile olsa buğdayından, hurmasından sadaka versin. Hattâ yarım hurma bile olsa sadaka versin!” buyurdu.

Bu davet üzerine ensardan bir adam; ağırlığından dolayı neredeyse kaldırmaktan âciz kaldığı, hattâ kaldıramadığı bir torba getirdi. Ahâlî birbiri peşine sökün edip sıraya girmişti. Sonunda yiyecek ve giyecekten iki yığın oluştuğunu gördüm. Baktım ki Rasûl-i Ekrem Efendimiz’in yüzü gülüyor, sanki altın gibi parlıyordu... (Müslim, Zekât, 69)

Peygamber Efendimiz -sallâllâhu aleyhi ve sellem- birçok vesile ile ikrâm etmeye teşvik etti. Kendisine;

“–Müslümanın hangi ameli daha hayırlıdır?” diye sorulduğunda;

“–Yemek yedirmek ve tanıdık tanımadık herkese selâm vermektir.”
buyurmuştur. (Buhârî, Îmân, 6, 20, İsti’zân, 9, 19; Müslim, Îmân, 63)

Peygamber Efendimiz, kalbinin katılığından şikâyet eden bir sahâbîye de şu tavsiyede bulunmuştur:

“Eğer kalbinin yumuşamasını istiyorsan; fakiri doyur, yetimin başını okşa!” (Ahmed, II, 263, 387)

Yine buyurmuşlardır:

“Hastayı ziyaret edin, aç olanı doyurun, esiri kurtarın!” (Buhârî, Cihâd, 171, Et‘ime, 1, Nikâh, 71, Merdâ, 4)

Sahâbe-i kiram, Allah Rasûlü’nün bu tâlimatlarını tatbik etmek için mânevî bir seferberlik içindeydi. İnfak âyetleri nâzil olduğu zaman;

• İmkân sahibi olanlar, en sevdikleri kıymetli varlıkları ikrâm ettiler. Kimisi yüzlerce hurma ağacının olduğu bahçesini infâk etti, kimisi çok kıymetli tatlı su kuyusunu vakfetti...

• İmkân sahibi olmayanlar ise, bahçe sulamak gibi yevmiyeli işler yapıp, ücretini infâk etmek sûretiyle o ikrâm edenler kervanına dâhil oldular. Asla geri kalmadılar.

Zira Kur’ân-ı Kerim, darlıkta da infâk edenleri methediyordu. Bu şuur ve hassâsiyetin neticesiydi ki;

Medine’de yoksul bir sahâbîye ikrâm edilen bir koyun başı;

“–Komşum benden daha aç olabilir.” düşüncesiyle komşudan komşuya devredilerek yedi kapı dolaştıktan sonra, ilk ikrâm edilene geri döndü. Zira içlerinde en aç olanı, ilk ikrâm edilen idi. (Hâkim, II, 526)

Peygamber Efendimiz’in, fakir bir sahâbî olan Ebû Zer -radıyallâhu anh-’a tavsiyesi de «darlıkta da infak» hakikatini ifade etmektedir:

“−Yâ Ebâ Zer! Çorbana su kat ve sonra da komşularını gözden geçir! Ardından nezâketle infâk et!..” (Müslim, Birr, 142, 143)

Yani ikrâm ehli olmak için herkes seferber idi. Zira sahâbe-i kiram; Allah Rasûlü -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz ile âhirette de beraber olmak endişesiyle, her türlü fedâkârlık ve îsâra koşuyordu.

Kaynak: Osman Nuri Topbaş, Yüzakı Dergisi, Yıl: 2026 Ay: Eylül, Sayı: 259

İslam ve İhsan