İnsanın önemini ve kıymetini anlatan hadisler nelerdir? İnsan ile ilgili hadisler...

Ebû Musa el-Eş’arî’nin bize naklettiğine göre, Allah Rasûlü -sallâllâhu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: “Allah, Âdem’i yeryüzünün her tarafından aldığı bir miktar topraktan yarattı. Bu sebeple Âdemoğulları (renk ve tabiat yönünden) yeryüzü kadar (değişik şekillerde vücuda) geldiler. Onlardan kimi kızıl, kimi beyaz, kimi siyah, kimi de bunların karışımı (melez); kimi yumuşak, kimi sert, kimi kötü, kimi de iyi (huylu olarak dünyaya) geldi.” [Ebû Dâvûd, Sünnet, 16]

Ebû Nadre’den nakledildiğine göre, Rasûlullah’ın -sallâllâhu aleyhi ve sellem- teşrîk günlerinin ortasında verdiği Veda Hutbesi’ni dinleyen bir sahâbî şöyle anlatmaktadır: “Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- buyurdu ki, “Ey insanlar! Şunu iyi bilin ki Rabbiniz birdir, atanız da birdir. Arap’ın Arap olmayana, Arap olmayanın Arap’a; beyazın siyaha, siyahın beyaza takva dışında bir üstünlüğü yoktur.” [Ahmed b. Hanbel V 411]

Ebû Hüreyre’nin naklettiğine göre, Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem-, “İnsanlar gümüş ve altın madenlerine benzerler. Câhiliye devrinde hayırlı olanlar, İslâm’da da hayırlı olanlardır. Yeter ki, İslâm’ı iyi kavrasınlar. Ruhlar da toplu cemaatlerdir. Onlardan birbirleriyle uyuşanlar kaynaşır, uyuşamayanlar da anlaşamaz, ayrılırlar.” buyurmuştur. [Müslim, Birr, 160; Buhârî, Enbiyâ, 2]

Ebû Hüreyre’den rivayet edildiğine göre, Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: “Allah, câhiliye gururunu ve atalarla övünme âdetini ortadan kaldırmıştır. ‘Takva sahibi mümin’ ve ‘bedbaht günahkâr’ (ayrımı vardır). İnsanlar Âdem’in çocuklarıdır, Âdem ise topraktan yaratılmıştır.” [Tirmizî, Menâkıb, 74]

Abdullâh b. Mes’ûd (r.a.) anlatıyor: Medine’de Peygamber’le birlikte bir tarladaydık. O -sallâllâhu aleyhi ve sellem- hurma dalından bir değneğe dayanıyordu. O sırada birkaç Yahudi’ye rastladı. İçlerinden bazısı, “O’na ruhu sorun.” derken, bazısı da, “Hayır, bunu sormayın. Olur ki hoşunuza gitmeyecek bir cevap verir.” dedi. Derken kalkıp geldiler ve “Ey Ebu’l-Kâsım! Bize ruhtan bahset!” dediler. Bunun üzerine Rasûlullah bir müddet bekledi. Ben, o esnada kendisine vahiy geldiğini fark ettim. Bu yüzden vahiy tamamlanıncaya kadar biraz geriye çekildim. Nihayet Rasûlullah, “Sana ruhu sorarlar. De ki, ruh, Rabbimin emrindendir...” [İsrâ, 17/85] ayetini okudu. [Buhârî, İ’tisâm, 3]

Kâ’b b. Mâlik’ten rivayet edildiğine göre, Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: “Müminin ruhu, kendisinin dirileceği kıyamet günü cesedine geri dönünceye kadar cennet ağaçlarından beslenen kuş gibidir.” [İbn Mâce, Zühd, 32; Nesâî, Cenâiz, 117]

Şeddâd b. Evs’ten rivayet edildiğine göre, Hz. Peygamber -sallâllâhu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: “Akıllı kişi, nefsine hâkim olan ve ölüm sonrası için çalışandır. Aciz (ahmak) kişi ise nefsinin arzu ve isteklerine uyan (ve buna rağmen hâlâ) Allah’tan iyilik dileyendir.” [Tirmizî, Sıfatü’l-kıyâme, 25]

Huzeyfe’den rivayet edildiğine göre, Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem-, “Mümin kişiye nefsini küçük düşürmesi yaraşmaz.” buyurdu. Bunun üzerine, “Kişinin nefsini küçük düşürmesi nasıl olur?” diye sordular. Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: “Gücünün yetmediği işlere kalkıştığı için birçok belaya duçar olur.” [İbn Mâce, Fiten, 21]

Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı, Hadislerle Onu Anlamak

İslam ve İhsan