Evlenirken neden istihare yapılır? İstihare yaparken nelere dikkat etmeliyiz? İstiharenin amacı nedir? Ne zaman istihare yapılmaz? Başkası sizin yerinize istihare yapabilir mi? Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Hamdi Yıldırım cevaplıyor.

İstihâre dediğimiz şey, Allah’tan bir şeyin hakkımızda hayırlı olmasını talep etmektir. Dua ederken de diyoruz ki: “Yâ Rabbi! Sen biliyorsun, ben bilmiyorum. Senin gücün yeter, benim gücüm yetmez. Eğer söz konusu şey benim için hayırlıysa bunu bana kolay kıl, bunu benim için hayırlı eyle. Yok iyi değilse bunu benden uzak eyle, beni de ondan uzak eyle.”

Binâenaleyh istihâre, namazdan ibarettir. İki rekât namaz kılarsın, peşinden istihâre duasını okursun, ondan sonra beklersin. Neyi beklersin? Hani tereddüt ettiğin, “Olsun mu, olmasın mı?” diye bir adım ileri atıp bir adım geri attığın; bazen “olsun”, bazen “olmasın” dediğin, böyle gelgitler yaşadığın meseleyle ilgili bakarsın ki birden kesin bir karara varmışsındır: “Olsun.” veya “Olmasın.” diye. İçindeki o tereddüt gitmiştir, içindeki o ikilem ortadan kalkmıştır. İşte istihâre bu şekilde cereyan eder.

Bazılarına Cenâb-ı Allah rüyasında bir şeyler gösterir. Yani rüyasında mesela bakar ki gördüğü şeylerden kalbi tatmin olur; “Bununla evlenmem hayırlıdır.” diye kesin bir kanaate varır. Yani rüya, onun kalbine bir işaret olmuş olur.

Herkesin Kendisine Yapması En Doğrusudur

Evet, bu yönüyle istihâre herkesin kendisinin yapması lazım gelen bir şeydir. Başkasının senin adına bir istihâre yapması söz konusu olmaz. Ama şu olabilir: Oldu ya başkasına dedin ki: “Basri Hocam, böyle bir şey var. Ben pek rüya göremem, sen rüya görürsün. Bu niyetle sen gece aklına alsan bizim bu iş hayır mı değil mi diye…” Sen de gece bir rüya görsen, desen ki: “Ya Ahmet Hoca, gece rüyamda seni gördüm, ateşe giriyordun.” Ben buradan kendi kendime, “Demek ki bu iş benim hakkımda hayırlı değil.” diye bir sonuç çıkartıp o işten soğuyabilirim. Neticede benim kıldığım istihâre namazı, yaptığım dua sonucunu vermiştir; o işten ben soğumuşumdur.

Ama sen: “Ahmet Hoca, seni rüyamda gördüm, ateşe giriyordun.” dedin. Ben de dedim ki kendi kendime: “Rüya tersine çıkarmış. Ateşe girmek demek, İbrahim aleyhisselâmın ateşe girmesi gibi güllük gülistanlık olacağı anlamına gelir. Tamam, ben bu işe devam edeyim.” Bu da benim biraz kendi psikolojik anlayışımla ilgilidir. Sen bir rüya görüyorsun; A şahsı olarak ben onu kötüye yorumluyorum, B şahsı olarak iyiye yorumluyorum.

Dolayısıyla istihârede, istihâreyi yapan kişinin Allah’la olan münasebeti, ilişkisi önemlidir. Bu ilişki ne şekilde tecelli eder, o farklılık gösterebilir. Ama sünnette olan şudur: Efendimiz aleyhissalâtü vesselâm, “İstihâre yapın.” diyor. İstihâre duasını, Fâtiha’yı öğretir gibi bize; yani Kur’ân’dan bir âyet öğretir gibi öğrettiği rivayet ediliyor. Biz de istihâreyi ihmal etmezdik. Bir, iki, üç, dört, beş, altı, yedi defa tekrarlanır; tâ ki adamın içinde bir kanaat oluşsun.

Ne Zaman İstihare Yapılmaz?

Fakat istihâreden daha önemli olan, istişâredir. Yani istişâreler yaparsın da Basri Hocam… Üç kişiye danışırsın, beş kişiye danışırsın; ikisi “he” der, ikisi “yok” der, yine arada kalırsın. O zaman istihâreye gidersin. Yoksa yani %70 olumsuz, %20 olumlu olan bir yerde istihâre yapılmaz; belli zaten bunun ne olduğu. Dolayısıyla tereddüt ettiğimiz, arada kaldığımız yerde istihâre yapılır. İstihâreyi de kişinin kendisi yapar. Dolayısıyla burada kızımız kendisi istihâre yapacak.

İslam ve İhsan