Kulağımız Nasıl İşitir ve Dengeyi Nasıl Sağlar?

Kulağın işitme ve dengeyi sağlayan hayret verici yapısını, seslerin nasıl işitildiğini ve iç kulaktaki denge mekanizmasını öğrenin.

Varlıkların titreşim hareketleri sonucunda hasıl olan ses dalgaları, kulaklarımız vasıtasıyla bize ulaşır. Başımızın her iki yanında eşit ve simetrik olarak yerleştirilen kulaklarımız ses alma organlarımızdır.

KULAK NASIL İŞİTİR?

Kulak, yapısı itibariyle, dış, orta ve iç kulaklar olmak üzere üç kısımda incelenmektedir. Ses dalgalarını toplayan kulak kepçesi, dış kulak kanalı ve bu kanalın sonundaki kulak zarı, dış kulağı meydana getirirler. Kulak kepçesinin kıvrımlı olması, orta kulağa gönderilecek sesin anaforla toplanmasını sağlar. Kulaktan içeri giren ses dalgaları kanaldan geçerek kulak zarını titreştirirler. Çok hassas bir yaratılışta olan kulak zarının gergin durması ve dalgalardan etkilenmemesi için, orta kulaktan nefes borusuna “östaki borusu” denen bir kanal açılmıştır. Bu suretle hem dışarıdan, hem de nefes borusundan gelen hava birbirini dengelemektedir.

Orta kulakta birbirlerine eklemlerle bağlanmış olan üç küçük kemik bulunur. Adlarını şekillerinden alan bu üç küçük kemik sırasıyla çekiç, örs ve özengi kemikleridir. Kulak zarıyla temas halinde olan çekiç kemiği ses titreşimini örs kemiğine, o da özengiye iletir.

İçi sıvı ile dolu olan ve şekil itibariyle salyangoz kabuğuna benzeyen iç kulakta işitme sinirleri bulunur. Bu sinirler özengi tarafından iç kulağa iletilen titreşimi beyne aktarırlar ve böyle işitmiş oluruz.

İşitme duyusu, dış kulak ile başlar. Sesin havada meydana getirdiği titreşimler, dış kulak kepçesine, buradan da iç kulak boşluğuna geçer. Kulakta yüz bin işitme hücresi bulunur. Sinirler, insan aklının alamayacağı incelik ve azamet dolu sinirciklerle sona erer.

İç kulakta burgu ile yarım daire arasında birçok kanal bulunur. Sadece burguya mahsus, beyindeki işitme sinirlerine bağlı dört bin küçük yay vardır.

Sayıları binlere ulaşan ve her birinin özel bir bileşimi olan yayların uzunluğu ve hacmi tam olarak bilinemiyor. İşitme olayı, insanı hayrette bırakacak derecede incelikler ve hârikalarla gerçekleşmektedir.1

KULAĞIMIZ DENGEYİ NASIL SAĞLAR?

İnsan kulağı, 20 ile 20 bin frekans arasındaki sesleri duyabilmektedir. Bu rakamların altında veya üstündeki titreşimleri işitemeyiz. Bunda büyük hikmetler vardır. Eğer daha yüksek frekanstaki sesleri duyacak olsaydık, bütün dünya bizim için dayanılmaz gürültülerle dolacaktı. Buna karşılık küçük frekanslı sesleri işitebilecek bir kulak yapısına sahip olsaydık, yine bizim için dünyada rahat ve huzur kalmayacaktı. Vücut hücrelerimizdeki devamlı faaliyetlerin gürültülerini veya mikropların ayak seslerini işitebilseydik halimiz ne olurdu?

Kulağın diğer mühim bir vazifesi de vücutta dengeyi sağlamasıdır. Ayakta durabilmemiz, başımızı dik tutabilmemiz, oturmamız, yürümemiz… bunların dengeli bir şekilde gerçekleştirilmesi, iç kulaktaki denge mekânizmasının düzenli çalışmasına bağlıdır.

İç kulakta, kulak sıvısıyla dolu yarım daire şeklinde üç organ vardır. Bunların uçlarında iç kulağın ortasındaki boşluğa açılan ampuller bulunur. Ampullerdeki denge hücreleri vücut hareketlerine paralel olarak ileri geri hareket ederler. Bu hareketleri esnasında kendilerine bağlı bulunan denge sinirlerini uyarırlar. Bu uyarıların beyne ulaşmasıyla vücûdumuz normal hareketlerini dengeli bir şekilde yürütebilir. Fakat bazan beklenmedik durumlarda bu denge bozulur ve dengemizi yitirip düşebiliriz.

Nizamın ve düzenin direği olan denge, atomlardan galaksilere kadar bütün evrende geçerli olan bir kanun olduğu gibi, insanda da geçerlidir. Bundan dolayı bütün evreni aynı kanunla, düzenle yaratan Yüce Yaratıcı’nın varlığı ve birliği zorunludur.2

Dipnotlar: