Tek Cümlede Tasavvufun En Güzel Tarifi

Tek cümlede tasavvufun en güzel tarifi...

Bir tarifiyle; Tasavvuf, nefsin çirkin huylarını bertaraf ederek; insanı, güzel ahlâka kavuşturma eğitimidir.

Nefsin en rezil huyları; kibir, enâniyet, hodgâmlık (bencillik) ve cimriliktir. Bu menfî ve çirkin sıfatları, zıdd-ı kâmilleri olan; tevâzu, hiçlik, diğergâmlık ve cömertlik ile bertaraf etmek, tasavvufun en mühim gayelerindendir. Bütün bu güzel hasletlerin temelinde fedâkârlık vardır.

Muhabbetin, îmânın ve kardeşliğin ispatı için; maldan, candan, uykudan, rahattan ve menfaatten fedâkârlık şarttır.

Muhabbetin en bariz alâmeti fedâkârlıktır. Bir sevginin büyüklüğü, sevilen uğrunda yapılan fedâkârlıkla ölçülür. O hâlde; Allâh’a ve dînine muhabbet besleyen mü’minlerin, Allah yolunda infaklarda bulunup bazı meşakkatlere gönüllü olarak tahammül etmeleri lâzımdır.

Tasavvufun ferdî ibâdet sahasında da fedâkârlığı görürüz:

Uykunun bastırdığı, yatağın mıknatıs gibi çektiği seher vakitlerinde, vücudu yataktan ayırmak; büyük bir fedâkârlık ister. Bu fedâkârlık ile muhabbetullah arasında karşılıklı bir irtibat vardır. Hakk’ı seven, gündüzleri günahtan uzak duran bir kişiye bu fedâkârlık ağır gelmez.

Fedâkârlığın asıl tebârüz ettiği saha ise, îman kardeşliği ve infak sahasıdır:

YETİMLERDEN NE HABER?

Dâvûd-i Tâî Hazretleri’nin hizmetine bakan mürîdi bir gün ona;

“–Biraz et pişirdim; buyurmaz mısınız?” dedi ve üstâdının sükût etmesi üzerine eti getirdi.

Ancak Dâvûd-i Tâî -kuddise sirruhû-, önüne konan ete bakarak;

“–Falanca yetimlerden ne haber var evlâdım?” diye sordu.

Mürîd, durumlarının yerinde olmadığını izhâr sadedinde içini çekip;

“–Bildiğiniz gibi efendim!” dedi.

O büyük Hak dostu;

“–O hâlde bu eti onlara götürüver!” dedi.

Hazırladığı ikrâmı üstâdının yemesini arzu eden mürîd;

“–Efendim, siz de uzun zamandır et yemediniz!..” diye ısrar edecek oldu.

Fakat Dâvûd-i Tâî Hazretleri kabul etmeyip şöyle buyurdu:

“–Evlâdım! Bu eti ben yersem dışarı çıkar; fakat o yetimler yerse, Arş-ı Âlâ’ya çıkar!..”

Cömertlik dört derecedir.

Birincisi: Sâile, isteyene vermek, ihtiyacını arz eden kişiyi asla geri çevirmemektir.

İkincisi: Mahrumu, muhtaç olduğu hâlde hâlini gizleyeni arayıp bulmaktır.

Üçüncüsü: Ensâr-ı kirâmın yaptığı gibi bölüşmektir. İhtiyaç sahibi kardeşine; «Malımın yarısı senin olsun!» diyebilmektir.

Dördüncüsü: Kendisi de muhtaç olduğu hâlde, canından koparıp kardeşine vermektir. Bu en yüksek fedâkârlık seviyesinin adı «îsâr»dır. Kelime mânâsı tercih etmek demektir. Yani kardeşini nefsine tercih etmektir. Kıssada Dâvûd-i Tâî; kendisi de ihtiyaç sahibi olduğu hâlde, yetimleri kendisine tercih etmiş, bu ulvî meziyeti sergilemiştir.