Osmanlı’da Sakal-ı Şerif Ziyaretleri

Osmanlı’da Leyle-i Kadir gecesi, Sakal-ı Şerif ziyareti ve tarikat ayinleriyle sabahlara kadar süren bu manevi coşku nasıl yaşanıyordu?

Osmanlı’da Ramazan’ın mübarek günleri, özellikle Leyle-i Kadir gecesi, Sakal-ı Şerif ziyareti ve tarikat ayinleriyle manevi bir coşku içinde geçirilirdi.

OSMANLI’DA SAKAL-I ŞERİF ZİYARETLERİ

“Ramazan’ın yirmi altıncı günü akşamı, yirmi yedinci gecesi Leyle-i Kadir’dir.

Osmanlı devrinde bu mübarek gece hürmetine bütün çalgılı yerler, tiyatrolar ve sair eğlence yerleri kapatılır ve sabaha kadar bütün camilerde ibadetle, dua ile Sakal-ı Şerif ziyaretiyle meşgul olunurdu.

Osmanlı’da Bir Kadir Gecesi Geleneği: Kadir Alayı

Bu gece bir Kadir Alayı yapılması de‘b-i dirin-i saltanat-ı seniyyeden ise de İkinci Abdülhamit bu alayı, gece sokağa çıkmamak için kaldırmış ve Beşinci Mehmet tekrar ihya etmişti. Yıldız veya Dolmabahçe Sarayı’ndan, saray memurları ve vükela ile birlikte, hareket eden padişah denizden veya karadan alayla Topkapı Sarayı’na gelir ve vükela ile birlikte Bağdat veya Mecidiye kasırlarından birinde iftar ettikten sonra teravih namazını Ayasofya Camii’nde kılar ve Hırka-i Saadet Dairesi’nde okunan hatim dualarına iştirak ve Hırka-i Saadeti ziyaret ettikten sonra avdet ederdi.

Osmanlı’da Kadir Gecesi Ayini ve Sakal-ı Şerif Ziyareti

Bütün tarikatlere mensup şeyhler ve dervişler, Ayasofya Camii’nde toplanırlar ve teravihten sonra her tarikat kendisine mahsus ayini icra eder ve Sakal-ı Şerif ziyaretinden sonra dağılırlardı.

Bütün tarikatların birden tehlil ve tekbir gulgulesi kubbelerde muazzam akisler yapar ve bu lahuti ayin sahura kadar devam ederdi. Rifai tarikati kalabalık bir toplantı yapar ve tarikatlarının, boyunlarına, göğüs ve karınlarına şiş saplama gibi bazı tezahürlerini de gösterirlerdi.

Mevleviler kendi ayinlerini icra ederler, Nakşibendiler, Kadiriler de zikr-i tevhid ve tekbir ile sahura kadar icra-yı ayin ederlerdi.

Süleymaniye Camii Şerifi’nde de bu ayinlerin bir örneği yapılır ve o muazzam mabed de sabahlara kadar tekbir ve tehlil sadaları ile hatim duaları ile inler, Lihye-i Saadet ziyaretleriyle de dolup taşardı.”1

Not:

Revnakoğlu arşivindeki 60’lara ait bir gazetenin Ramazan sayfasında yer alan yazı: Muharrem Giray, “Kadir Gecesi Ayini”. Bkz. Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi, Revnakoğlu, 00209, Veysel Karâni, pdf. 16.