Helal Sertifikası Nasıl Veriliyor?

Helal sertifikası nasıl veriliyor? Helal ve haram gıda neden bu kadar mühim? Haram bir lokma nasıl oluyor da amele dönüşüyor? Erkam TV "Helal Hayat" programı moderatörü Fatih Çiçek soruyor, GİMDES Genel Sekreteri ve Gıda Mühendisi Hayreddin İşbilir cevaplıyor.

(Aşağıdaki metin videonun kısa bir özetidir. Vaazın tamamı ve tüm detayları için videoyu izleyebilirsiniz.)

HELAL HAYAT PROGRAMI 1 - Helal Sertifikası Nasıl Veriliyor?

Bugün yeni bir programda yine sizlerle birlikteyiz. Helal Hayat programında, helale dair zihinlerimize takılan soruları konuşmak ve bu soruların en güzel cevabını alabileceğimizi düşündüğümüz daimi konuğumuzla birlikte olmak üzere huzurlarınızdayız. İnşallah sorularımızı sürekli olarak cevaplayacak ve biz de helalle ilgili tüm meselelerde bir çözüm bulacağız.

Evet, GİMDES Genel Sekreteri Hayrettin İşbilir hocamız bugün yanımızda. Hoş geldiniz Hayrettin hocam.

— Hoş bulduk, hayırlı yayınlar diliyorum.

Allah razı olsun hocam. Şimdi helalle ilgili herkesin aklına gelen temel bir soru var. Sizinle geçmişte uzun süreli bir teşriki mesaimiz olduğu için biliyorum: Siz genellikle ‘Allah helal ve haramı niçin koydu?’ sorusuyla konuya giriş yaparsınız. Bu sorunun cevabı bizim için neden bu kadar önemli? Biz bu soruya nasıl bir karşılık vermeliyiz? Ve sonrasında şu mesele geliyor: Madem bu kadar önemli, neden biz bunu kendi başımıza halledemiyoruz? Helal ve haram bizim için neden bu kadar mühim?

— Şimdi… Yaratan bilir. Rabbimiz bize imtihan gereği bazı kaideler, bazı kurallar koymuşsa bu hem maddi sağlığımız hem de manevi sağlığımız için elzemdir. Bu, tartışmaya açık bir konu değildir. Rabbimiz dört ayrı ayette ‘helalen tayyiben’ buyuruyor; yirmiden fazla ayette tayyib gıdalardan ısrarla bahsediyor. Efendimiz (s.a.v.) “İbadetin on kısmı vardır, dokuzu helal lokmadır” buyuruyor. Büyüklerimiz, “Haramdan oluşan bir vücut hayır işleyemez” diyor. İmam-ı Âzam da, ‘Helal veya haram olduğu bilinmeyen bir lokmayla vücut oluşursa ibadetin hükmü kalmaz; bir lokma haram girerse kırk gün dua kabul olmaz’ diye aktarıyor.

Tüm bu emir ve uyarılardan anlamamız gereken şey şu: Bizim bedenimizi Rabbimizden daha iyi kimse bilemez. Nasıl ki bir bilgisayarı en iyi üreten firma bilir; bir arabayı en iyi üreticisi bilir; servisi odur… Bizim maddi ve manevi ‘servisimiz’ de ayetler ve hadislerdir. Vücudumuzun düğmeleri, şifreleri, olması gereken–olmaması gerekenleri bize ayet ve hadisler bildirir.

— Buradan şunu söyleyebilir miyiz hocam? Helaller bedenimize faydalı, haramlar ise zararlıdır?

— Kesinlikle. Ancak meseleyi biraz daha açmak istiyorum. Rabbimiz ayetlerde ‘helal ve tayyib olanları’ yememizi emrediyor. ‘Helal’ manevi boyutumuzu etkilerken, ‘tayyib’ maddi bedene dair bir kavramdır. Tayyib demek temiz demektir. Temizin zıddı ise pistir. O hâlde pis olan şey neden yenmez? Çünkü sağlığa zarar verir. Sağlığa zarar veren şey tayyib değildir. Biz buradan şu sonuca vardık: Sertifikalandırma yaparken sadece helalliğe değil, tayyib yani temizlik–sağlık boyutuna da bakılmalıdır. Bir ürün kanserojen, alerjen, nörotoksik, GDO’lu veya sağlık açısından zararlıysa tayyib değildir.

Doğal olduğu hâlde tayyib olmayan şeyler de olabilir. Örnekleri var. Demek ki helal–haram manevi cihete, tayyib ise maddi cihete tesir ediyor.

Müminin ferasetinin zayıflaması da bununla ilgilidir. Yediğimiz gıdalar idrakimize, sezgimize, anlayışımıza, hatta ezberleme kabiliyetimize kadar etki eder. İnsan bugün doğruyu yanlışı seçemiyor, feraset zayıflamış. Neden? Çünkü lokma bozulmuş.

Mesela, İmam-ı Âzam’ın babası Sâbit Hazretleri’nin elma kıssası… Küçücük bir elma suyunun diyeti için aylarca çalışması, sonra helalinden olan bir evlilik ve bu evlilikten İmam-ı Âzam'ın doğması… Bu, helal lokmanın nasıl bir tesir bıraktığının en büyük delilidir.

— Hocam çok dikkat çekici bir nokta: Haram bir lokma nasıl oluyor da amele dönüşüyor?

— İşte Efendimiz bunu bildiriyor. Haramdan oluşan bir beden hayır üretemez. Lokma amele dönüşür. Bugün geçmişe bakın: Eskiden Müslüman’ın domuzla imtihanı yoktu; domuz tarlaya girerdi, ürüne zarar verirdi. Şimdi ise gıda sektöründe kılık değiştirerek sofralara giriyor. Şampuanla, diş macunuyla, jelatinle, peynirle, çikolata ile… Domuz ahir zaman imtihanıdır.

Geçmişte imtihan ‘kazanç’ idi, şimdi imtihan hem kazanç hem lokma oldu.

— Peki hocam, bugün tavukta, yumurtada veya balda taşiş olabilir mi?

— Elbette. Tavukta kesim usulleri, şoklama, kan akıtma, scalding (sıcak su), yem içeriği gibi pek çok fıkhî sorun var. Bugün üretim fabrikasyon olduğu için fıkhî açıdan pek çok detaya bakılması gerekiyor. İşte GİMDES burada devreye giriyor; standartları ayet, hadis ve dört mezhebin içtihatları doğrultusunda belirliyor. Güncel meselelerde usul bellidir: Kur’an, Sünnet ve mezhep imamlarının içtihatları.”

Kaynak: Helal Hayat Programı, Erkam TV

İslam ve İhsan