Hayızlı İken Kılınmayan Namaz ve Tutulmayan Orucun Fıkhı Nedir?

Hz. Aişe (r.a.) kendisine soru soran kadına neden "Sen Harûrî misin?" diyor? Hayızlı iken kılınmayan namaz ve tutulmayan orucun fıkhı nedir?

Kadınlardan biri Hz. Âişe vâlidemize:

“‒Kadın temiz olduktan sonra (hayız zamanında kaçırdığı) namazlarını kazâ etmeli mi?” diye sordu.

Hz. Âişe (r.a):

“‒Sen Harûriyye fırkasından mısın (ki böyle söylüyorsun)? Biz Nebiyy-i Ekrem Efendimiz’le birlikte iken âdet görürdük de bize bunu emretmezdi” dedi.

Diğer rivâyette “Bunu yapmazdık” cevabını vermiştir.[1]

Hayızlı İken Kılınmayan Namaz ve Tutulmayan Orucun Fıkhı

Başka bir rivayette Muâze bint-i Abdullah el-Adeviyye (r.a) Hz. Âişe’ye “Hayızlı neden orucu kaza ediyor da namazı etmiyor?” diye sormuştur.

Bu durumda namazı kazâ edilmemesi, hafifletmek içindir. Günde beş defa kılınan namazı kaza etmek kolay değildir. Ramazan orucu ise yılda bir kere gelir. Sene içinde birkaç günlük orucu kazâ etmek daha kolaydır.

Câbir (r.a) ve Hz. Ebû Saîd’den gelen rivâyetlerde Rasûlullah (s.a.v) hayızlı kadının namaz kılmayacağını ve oruç tutmayacağını beyan etmiştir.[2]

Tâbiînin büyük âlimlerinden Ebu’z-Zinâd (r.a) şöyle der:

“Sünnetler (yani dinde tâbî olunan meşru fiil, yol ve sağlam Nebevî metodlar) ile şerʻî hususlar, çoğu zaman re’yin (kıyâsın, aklın) zıddına olur. Müslümanların onlara tâbî olmaktan başka çareleri olmaz. Bunlardan biri de hayızlı kadının o günlerde tutamadığı oruçları kazâ etmesi ama kılamadığı namazları kazâ etmemesidir.”[3]

Haruriyye Fırkası

Harûriyye, Kûfe yakınındaki Harûra köyüne mensûb sapık Hâricîlere verilen bir isimdir. Bu tâifenin ilk toplantısı orada olduğu için kendilerine Harûrîler de denilmiştir. Bunlar dîn işinde sertlik tarafını tuttuklarından pek çirkin dalâletlere sapmışlardır. Bunlardan biri de hayızlı kadının kılamadığı namazları kaza etmesinin vacip olduğunu söylemeleridir ki bu görüş icmâ-ı ümmete muhâliftir.

Dipnotlar:

[1] Buhârî, “Hayz”, 20.

[2] Buhârî, “Savm” 41, “Temennî” 3.

[3] Buhârî, “Savm”, 41.

Kaynak: Doç. Dr. Murat Kaya, Müminlerin Annelerinden 111 Hatıra

İslam ve İhsan