Ev Sahibi Boyayı Bahane Ederek Depozitoyu Vermiyor. Bu Doğru mu?

Ev sahibi boyayı bahane ederek depozitoyu vermiyor. Bu doğru mu? Sizlerden gelen soruları ve dinî meselelere dair merak edilenleri Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Hamdi Yıldırım cevaplıyor.

“Ben sana boyalı olarak verdim, boyalı olarak alırım” meselesi... Tabii eğer bir yer kiraya veriliyorsa bunun kullanıma uygun şekilde verilmesi lazım. Yani şimdi kırığı döküğü olan, efendim tamire ihtiyacı olan bir yeri bu şekliyle kiraya veremezsiniz. Kirli, paslı olan bir yer de kiraya verilmez. Binaenaleyh siz bir yeri kiraya verirken orada kullanıma uygun birtakım düzenlemeleri yapmak mecburiyetindesiniz. Çıkan insan da oraya normal kullanımın dışında bir zarar vermişse o zararları telafi etmesi lazım.

Yani şimdi diyelim ki ev sahibi evi kiracıya teslim etti, tertemiz boyasını yaptı, teslim etti. Evde 3-4 tane çocuk vardı. Çocuklar da duvarlara harita resmi gibi çizmişler, etmişler. Bütün duvarlar efendim sulu boya tablosu gibi duruyor. Burada bu zararın giderilmesi lazım gelir. Ama hiç öyle bir şey olmamış; fakat evde nefes alan insan var, canlı bir mekanizma var. Elbette duvarlar birkaç sene sonra efendim bir kirlenmeye maruz kalırlar. “Burayı ben sana boyalı verdim, sen tekrar bana boyalı vereceksin” diye bir talepte bulunması doğru değil ev sahibinin. Niye? İşte kapıyı da mesela sen bana teslim ettin, çalışır vaziyette teslim ettin. Ben de sana evin kapılarını çalışır vaziyette teslim ediyorum. Ama işte 5 yıl kullanılmış kapı, sıfır kapı gibi değildir. Yani ben şimdi ne yapayım, kapıyı da mı değiştireyim? Dolayısıyla normalden kaynaklanan durumlar başkadır, ama sen evin içerisinde yangın çıkartmışsındır da duvarlar is olmuştur, kararmıştır; o zaman tamam.

Diğer Malzemelerde Bilirkişi Tayin Edilebilir

Şimdi burada arkadaşımızın dediği yani aspiratör yoktu vesaire filan türünden şeyler bilirkişi tarafından tespit edilecek ve bilirkişinin verdiği karara uygun olarak bir çözüm yoluna gidilecek meseledir. Yani uzaktan sen ne kadar zarar vermişsin, etmemişsin, bu verdiğin zarar normal bir zarar mı, değil mi? Bunu bilmek, tespit etmek mümkün değil. Ama şunu diyorsunuz; yani illaki temizse, temiz bırakıldıysa daire, illaki onun mutlaka boyanması gerekmiyor. Şöyle söylüyorum ki bu benim sözüm olduğu için değil, genel kabul böyle olduğu için olmalı. Eğer ben genel kabule aykırı bir şey söylüyorsam yani nihayetinde kiracıyla kiraya veren arasındaki ilişkiyi ellerindeki sözleşme belirler. Sözleşmede olmayan maddeler de o bölgenin âdetleri, gelenekleri, görenekleri tarafından belirlenir.

Boyalı Verdim Boyalı Alırım Ne Zaman Geçerlidir?

Şimdi dolayısıyla yani boya var, boya var. Ben şimdi evi boyalı olarak aldım, çıkarken de boyalı olarak bırakacağım diye adam öyle bir boya yapar ki hiç boyamasa daha makbule geçer. Yani dolayısıyla boyalı olarak zaten bir yeri teslim ederken boyalı olarak teslim etmek lazım. Yani boyalıdan kastım da içeriye giren insanın yaşayabileceği, orada nefes alacak nihayetinde bir ortamın olması lazım. Binaenaleyh siz evi teslim ederken sağlam olarak teslim etmekle, kullanılabilir olarak teslim etmekle yükümlüsünüz. Evi tahliye ettiğinde de oradaki kiracı aynı şekilde kullanılabilir olarak teslim etmekle yükümlüdür. Yani şimdi adam 3 ay sizin evinizde kalmış. “Ya ben sana şimdi boyalı teslim ettim, 3 ay sonra da sen boyalı olarak bana teslim edeceksin” diye bir şey söz konusu olmaz. Yani biri öyle bir kullanmıştır ki evi, evin boyasında hiçbir problem görünmüyor. Ama öbürü de efendim işte camları hiç açmamış, havalandırmamış, ev is, pas, kir bürümüş. E şimdi yani burada da orada elbette bir temiz bırakma mecburiyeti söz konusudur. Yani bir insan hani bazı yerlerde diyor ya; “bulduğunuz gibi bırakınız lütfen”. Evi teslim aldığı gibi teslim etmek zorundadır. Ama burada işte “ben sana boyalı verdim, boyalı alırım” ifadesi ayakları yere basan bir ifade değil. “Ben sana temiz verdim, temiz alırım” denilir.

İslam ve İhsan