Engelliler, Allâh Katında Kulluk Değeri Bakımından Sağlıklı İnsanlardan Farklı mıdır?

Engelliler, Allâh (c.c.) katında kulluk değeri bakımından sağlıklı insanlardan farklı mıdır?

Allâh (c.c) insânları aynı şekilde yaratmamıştır. İnsanların çoğu sağlıklı bir şekilde dünyâya gelirken, bâzıları da “engelli/özürlü” olarak doğmaktadır. Bâzı kimseler de sağlıklı bir şekilde doğmakla berâber, hayâtının sonraki bir döneminde değişik sebeplerle bu tür bir durumla karşılaşmaktadır.

İlâhî hikmetlerle dolu Yüce Kitâbımız, her toplum kesiminden söz eder. Sağlıklı ve hastalardan, engelli ve sağlamlardan, bilenlerle bilmeyenlerden, inananlardan ve inkârcılardan, zengînler ve yoksullardan, şükredenler ve nankörlük edenlerden, kadınlar ve erkeklerden, yaşlılar ve gençlerden bahseder. Kur’ân-ı Kerîm, Hz. Mûsâ (a.s)’ın kekeme olduğunu bildirir. Evlât hasretiyle döktüğü yaşlar sonucu gözlerini kaybeden Hz. Yâkûp (a.s)’dan bahseder. Yakalandığı amansız hastalıktan dolayı bîçâre hâle gelen fakat yine de aslâ isyân etmeyen, dâimâ Rabbine sığınan ve O’na şükreden Hz. Eyyûb (a.s)’ı bize haber verir.

Yüce Allâh, fizyolojik yapıları, engelli veyâ sağlıklı oluşları açısından insânları değerlendirmez. Onları  îmân, sâlih amel, güzel ahlâk, ibâdet ve itâatleri, takvâ veyâ zulüm sâhibi olup olmamaları açısından değerlendirir.[1]

Allâh Teâlâ, kulakları, dilleri, gözleri, kalbî ve aklı, sâdece eşyâyı değil aynı zamânda gerçekleri duysun, konuşsun, görsün ve anlasın diye yaratmıştır:

“Allâh sizi annelerinizin karınlarından hiçbir şey bilmezken çıkardı; şükredesiniz diye size kulaklar, gözler ve kalpler verdi.”[2]

Allâh katında üstün olmak için engellilik/engelsizlik, zengînlik/fakîrlik husûslarının hiçbir önemi yoktur.[3] İslâm Dîni, insânların birbirlerine üstünlükleri için takvâ kriterini getirmiştir. Bir âyet-i kerîmede de ifâde edildiği üzere Allâh katında insânların en değerlisi O’na karşı gelmekten en çok sakınandır:

“Allâh katında en üstün olanınız en muttakî (Allâh’ın emirlerini yerine getirme ve yasaklarından kaçınmakta en hassas) olanınızdır.”[4]

Allâh’ı tanıyan ve O’na inanan, O’nun emir ve yasaklarını yerine getiren engelli bir insân, İslâm’ı yaşamayan sağlıklı bir kişiden daha kıymetlidir.

Sorumluluklarını yerine getirdiği oranda insân yücelir. Kendisine tevdî edilen emânetlere riâyet ettiği ve yükümlülüklerini yerine getirdiği sürece üstün/değerli olma vasfını kazanır.[5]

Âhlâkî değerlere sâhip olan engelli bir insân, bu değerlere sâhip olmayan engelsiz bir insândan daha üstün ve daha fazîletlidir. Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in Hadîs-i Şerîfleri de, bu istikâmette mesâjlar vermektedir:

“Sizin en hayırlınız ahlâkı en güzel olanınızdır.”[6]

“Mü’mînler arasında îmânca en kâmil olanı, ahlâkça en güzel olanıdır...”[7]

“Allâh sizin sûretlerinize ve servetlerinize bakmaz. Fakat kalplerinize (îmân veyâ inkâr hâlinize) ve amellerinize bakar.”[8]

İslâm, sakat, âciz veyâ zekâ özürlü bile olsa insânlara yeryüzündeki diğer canlılardan daha fazla değer verir. Bunun sebebi Allâh’ın ona değer vermesi sebebiyledir. Sağlıklı veyâ engelli her insân, Allâh’ın yarattığı kıymetli bir eseridir: Cenâb-ı Allâh “Biz, insânı mükerrem (büyük bir değer) kıldık.”[9] buyurmak sûretiyle insânı yarattığını ve diğer canlılar nezdinde ona özel bir değer verdiğini vurgulamıştır. Bir insânın özürlü veyâ engelli olması, Allâh katında, O’nun insânoğluna verdiği bu özel kıymeti hiçbir şekilde azaltmaz.

Dipnotlar:

[1] Karagöz, İsmail; Âyet ve Hadisler Işığında Engelliler, s. 13.

[2] Nahl: 16/78.

[3] Coşkun, İbrâhîm; İlahî Adâlet ve Engelli Bireyler, s.14.

[4] Hucûrât: 49/13

[5] Sancaklı, Saffet; Hz. Peygamberimizin Engellilere Bakışı ve Örnekliği, Diyânet Aylık Dergi, Sayı 257, Mayıs 2012

[6] Buhâri, “Edeb” 38.

[7] Tirmizî, “Radâ” 11, (1162); Ebû Dâvûd, “Sünnet” 16, (4682).

[8] Müslim, “Birr” 34 (III, 1987); İbni Mâce, “Zühd” 9 (II, 1388); Ahmed b. Hanbel, II, 285.

[9] İsrâ’: 17/70.

Kaynak: Hasan Serhat YETER, Engellinin İlmihâli, 2022

İslam ve İhsan