Bir Kişiye Yanlışını Söylerken Nelere Dikkat Etmeliyiz?

Bir kişiye yanlışını söylerken nelere dikkat etmeliyiz? Sizlerden gelen soruları ve dinî meselelere dair merak edilenleri Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Hamdi Yıldırım cevaplıyor.

Emr-i bi'l-maruf nehy-i ani'l-münker dediğimiz, yani önemli olan farzlardan biri olan iyiliği emretmek, kötülükten sakındırmak, kendi içerisinde de bir dini bilgiye ihtiyaç duyan meseledir. Lâlettayin yapılacak bir mesele değildir.

Attığımız Taşla Ürküttüğümüz Kurbağa Arasındaki İlişki

Burada temel mesele, "attığımız taşla ürküttüğümüz kurbağa arasındaki amiyane ifade ile ilişkidir." Yani tebliğ yapayım derken, bir yanlışı düzelteyim derken, "kaş yapayım derken göz çıkartmak" gibi eğer daha tehlikeli bir durum söz konusu ise, o zaman burada kendimiz devreye girmeyip aksine bu işi daha suhuletle halledebilecek olan kimselere müracaat etmek en doğru olan yoldur. Onun için bu işin detaylarını bilmek gerekir, insan psikolojisini bilmek gerekir.

İnsani İlişkiler ve Hikmetle Hareket Etmek

Ama buradaki temel mesele şu: Çekincemiz karşı tarafla olan insani ilişkilerimizin bozulması yönündeki bir çekince mi? Yoksa ona bir yanlışını hatırlatırken "daha büyük yanlışa düşmesine sebep olabilirim" diye bir çekince mi? Eğer ikinci türden bir çekince ise yerli bir çekincedir. Yani diyelim ki ben birine bir yanlışını hatırlatıyorum. Bu yanlışını hatırlattığımda onun vereceği tepki onu daha büyük bir yanlışa sürükleyecekse, o zaman burada hikmetle hareket etmek lazım. Ben söylediğimde kırılabilir, alınabilir ama Basri hocam söylediğinde alınmayabilir.

Bir İbret Hikayesi: İncitmeden Uyarmak

Dolayısıyla meşhur bir uydurma olduğu söylense de bir hikaye var: Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin efendilerimiz bir amcanın abdest alışını görmüşler. Abdesti yanlış alıyor amca. Ama deseler ki "Amca, sen yanlış abdest alıyorsun." O zaman amca belki de "Siz nereden biliyorsunuz, yeni yetmeler" diye tepki verecek. Onun yerine diyorlar ki: "Amca, biz iki kardeş aramızda anlaşamadık hangimiz doğru abdest alıyoruz diye. Şöyle biz bir abdest alalım da sen baksan hangimiz doğru abdest alıyoruz diye." İkisi de kolları sıvamış, abdest almışlar amcanın önünde. Amca da ehli insaf bir amcaymış hikayeye göre. Uydurma olabilir bu hikaye ama önemli olan tarafı ibret tarafı bunun. Amca demiş ki: "Evlatlarım, sizin ikinizin de abdesti güzel de ben düzgün abdest alamadım."

İnce Ustalık Gerektiren Bir İş

Dolayısıyla yani hikmetle eğer anlatabiliyorsak, izah edebiliyorsak ne âlâ. Değilse bu iş, tamir işi sıfırdan yapmaya benzemez. Çok ince ustalık ister. Onun eğitimini almak lazım diyelim. Vesselam.

İslam ve İhsan