Ailede Adalet Nasıl Sağlanmalı?

Abdullah Sert Hocaefendi’den ailede adalet, çocuklar arasında eşitlik ve kardeşlerin haklarını gözetmeye dair önemli nasihatler.

Peygamber Efendimiz, çocuklar arasında ayrım yapılmamasını ve adaletli davranılmasını öğütledi. Aile içinde hakkın ve hukukun gözetilmesi, kardeşler arasındaki ilişkilerden mal ve iş paylaşımına kadar büyük önem taşıyor.

GERÇEK ADALET HAKKI VE HUKUKU GÖZETMEKTİR

Adaletle ilgili güzel bir misal var.

Sahâbînin biri Peygamber Efendimizin yanında otururken, yanına küçük oğlu geldi. O da çocuğu kucaklayıp öptü ve dizine oturttu. Az sonra küçük kızı da geldi. Adam onu da dizine değil de, yanı başına oturttu. Bunu gören Peygamber Efendimiz dayanamadı. Ona:

«− Çocuklar arasında adâleti gözetmeli değil miydin?» buyurdu.

Madem ki onu dizine oturttun, değil mi? Kızıyla oğluna farklı davranmamak, birini diğerine tercih etmemek gerektiğini söyledi Efendimiz.

Evet. Bazısı oğlunu çok sever, bazısı kızını çok sever. Yok. Allah’ın verdiği her evlat güzeldir. Oğlan verdiyse oğlandır. Kız verdiyse kızdır. Kız, oğlan verdiyse ikisi de güzeldir. Birisi bir kucağınızda, birisi diğeri bir kucağınızda olmak suretiyle.

İki oğlansa bunların da yine birisi bir kucağınızda, birisi yaramazdır, birisi usludur. Ama ne yapacaksın? İkisi de birer kucağınızda olacak. İki kızınız var. Onlar da aynı şekilde.

Bakın kıymetli kardeşlerim, bu mübarek mescide hep Allah’ın Resulü’nü konuşmaya çalışıyoruz. Örneğimiz o bizim. Başkaları değil. “Falan kitapta öyle yazıyor, falan psikolojide böyle yazıyor.” değil. Biz ona bakıyoruz. Cenâb-ı Hak onu bize örnek gösteriyor.

Çünkü her sohbette belki hatırlattığımız âyet-i kerime:

“Lekad kâne lekum fî rasûlillâhi usvetun hasenetun” (Ahzab, 21)

Sağa sola bakmayın kardeşim. Batılı filan mütefekkir böyle yazmış. Doğulu falan pedagog böyle yazmış. Bakmayın onlara. Allah size en güzel örnek olarak Resulullah’ı vermiş. Resulullah da diyor ki: “Evlatların arasında adil davranın.”

Birisini diğerine tercih edip daha sonra ailevî buhranlara, kavgalara, husumetlere sebep olmayın.

Onun için de zaman zaman, değerli kardeşlerim, babalara belirli alanlarda hatırlatmalarımda oluyor.

Evet. Tabii çocukların arasında adaletli davranın derken, belki çocuklarının iş hayatında farklı konumlar olur. İşte o konumları da herkese güzelce anlatmak lazım.

Mesela misal olarak arz ediyorum: İşte iki kardeşten birisi dışarıda duruyor. Bir diğer kardeşi babasının yanında uzun yıllar çalışıyor. Baba vefat ediyor. Ailedeki kavga başlıyor. Evlat diyor ki: “Ya, ben babamın yanında işte 30 yıldır çalışıyorum. Her şeyi ben yaptım.” “Öbür evlat da ‘Ya, baba, her şey babanın malı mı?’ diyor.

O zaman babalara düşen, annelere düşen, evlatların kendi arasındaki hukuku da güzelce tanzim etmek.

“Bak evladım, bu bizim yanımızda çalışıyor.” Misal olarak, ücretli çalışıyor. Yok, ortağımız olarak çalışıyor. Sermaye ortağı olarak çalışıyor. Maalesef özellikle Anadolu’muzda bu konular hiç konuşulmaz.

Ve hocam, baba ile evlat arasında hukuk olur mu?

Esas baba ile evlat arasında hukuk olacak.

Bir insan babasının yanında çalışıyor. Ne diye çalışıyor? Maalesef bunları bilmiyor kardeşler. Ücret, maaşla mı çalışıyor? Kâr ortağı olarak mı çalışıyor? Sermaye ortağı olarak mı çalışıyor? Bunların hepsinin şer‘î olarak ayrı ayrı hukukî neticeleri var. Bunlar tabii hiç konuşulmayınca, bir müddet sonra babayla evladın arası açılıyor. Bir müddet sonra kardeşlerin arası açılıyor.

Onun için adalet dediğimiz zaman hukukî normlar… Allah Teâlâ her şeye bir hukuk koymuş. Hukukun da herkes tarafından muhakkak bilinmesi gerekir.

Değerli kardeşlerim, bunlar sadece “adalet” diye söyleyince mahkeme kapısı değildir. Gerçek adalet, hakkın ve hukukun düzgün bir şekilde tevzi edilmesidir.

İslam ve İhsan