Kur’ân’a gösterilen hürmet, aslında sahibine yani Allah’a gösterilen bir saygı değil midir?

Şüphesiz kelâma tâzim, Allah Teâlâ’ya tazimdir. Kişi mütekellimin yani Cenâb-ı Hakk’ın sıfat, ef’al ve celâlini düşünmeden azametini, yüceliğini anlayamaz. Yerleri, gökleri, arş ve kürsisini, bunlarda bulunan ins-ü cinni, bütün canlı varlıkları, bitkileri ve diğer eşyayı düşündüğü ve bütün bunları yaratıp rızıklarını veren ve yaratanının bir Allah olduğuna in’am ederse, fazlıyla in’am ettiğini, azamet ve celâlin en yüksek derecesini ve “bunlar cennete, bunlar da hemen cehenneme” diyecek olanın, ancak O olduğunu bildikten sonradır ki, üstünlüğünün azametini anlamış olur. İşte bunları düşünmekle mütekellimin, konuşanın, yani Hak Celle ve Âlâ’nın azametini anlar ve böylece kelâmına da en büyük hürmet ve tâzim gösterir.

AĞIR AĞIR OKUMAK KUR’ÂN’A SAYGININ BİR GÖSTERGESİ Mİ?

Allah Teâlâ hazretleri buyurur:

– “De ki: Bütün denizler Rabbinin kelimelerinin (manalarını yazmak) için mürekkep olsa hatta o kadar daha gönderilse bile, Rabbimin kelimelerinin manaları tükenmeden o deryâlar tükenirdi.” (Kehf, 109)

Diğer bir âyet-i kerîmede şöyle buyuruyor:

– “Şu Kur’an, insanların kalp gözlerini açacak bir nur, sağlam bilgi edinmek için bir hidâyet ve rahmetdir.” (Câsiye, 20)

Kur’an’ı tertil üzere ağır ağır okumak lâzımdır. Kur’an-ı Kerîm’in heyetinde tertil müstehaptır. Zira Kur’an-ı Kerîm’i okumaktan gaye düşünmektir. Bu da ancak ağır ağır okumakla mümkündür. Bunun için Ümm-ü Seleme, radıyallahu anha, Rasûl-i Ekrem sallallâhu aleyhi ve sellem efendimizin kıraati gibi harf harf, ağır ağır ve kelime kelime okurdu.

Kur’ân Okumanın Edebi: Ağır Ağır, Saygı ile Kalpten

İbn Abbas radıyallahu anh:

– Kur’an’dan Bakara veya Âl-i İmrân gibi bir sûreyi düşünerek ve ağır ağır okumak, süratli okuyup Kur’ân’ı hatmetmekten benim için daha verimlidir, buyurdu.

Yine buyururlar ki:

– Ağır ağır ve mânâsını düşünerek “izâ zülzilet” ile “el-Kâria”yı okumak, düşünmeden ve süratli olarak “Bakara ve Âl-i İmrân” sûrelerini okumaktan benim için daha makbuldür.

Mücahid’e “ayrı ayrı namaz kılan iki kişinin kıyamda kaldıkları müddet aynı olduğu halde, birisi Kur’an’ı baştan sonuna kadar hatmetti, diğeri de yalnız Bakara’yı okuyabildi. Bunların hangisi mükâfat alır” diye sordular.

Mücâhid de:

– “Her ikisinin sevabı birdir” diye cevap verdi. Tertil, yani ağır ağır, tane tane okumak müstehaptır. İster Kur’an’ın manâsını anlasın, isterse anlamasın. Arapçayı bilmeyenin dahi ağır okuması lâzımdır. Çünkü ağır okumakla hem Kur’ân’a saygı gösterilmiş olur ve hem de Kur’ân okuyana tesir eder.

Kur’ân okuyanlara o düşer ki: Ağzını kötü sözden ve yersiz lâflardan temiz tuta ve yalnız helâl yiye. İsraf yoluna gitmeye, sadece doyumluğunu ala. Şayet israf yolunu tutar, harama doğru kayarsa, okuduğu yüce kelâmın sahibine karşı edebini korumamış olur.

Bilhassa Kur’an okuyan kimse elbisesini de kokulamalıdır. Kezâ bedenini de... Bunu Rasûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem efendimiz de yapardı. Hatta o kadar ki, Rasûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem Efendimiz, bir şeye elini değdirdiğinde yahut bir şeyin üzerine oturduğunda, uzun zaman kokusu orada kalırdı. Kur’ân okuyan kimse en güzel vazifededir. O halde bu vazife ifâ edilirken dikkatli olmak gerekir. Okumak işinde nasıl, sallallâhu aleyhi ve sellem efendimiz izleniyorsa, edep ve erkânda da izlenmelidir.

Ve şöyle ilâve ederdi.

– Yolumuz düşüklük ve perişanlık yolu değildir.

Hakikat yoludur. Yolumuz doğruluk ve tasdik yoludur. Yolumuz odur ki, onda daima kötülüklere karşı nefsânî duygular ölmüş ola. Bazı zorluklar görülürse ona da katlanmak duygusu, insanın özünden gele. (Sâdık Dânâ, Altınoluk Sohbetleri 5, Erkam Yayınları)

Kaynak: Altınoluk Dergisi, Sayı: 476

İslam ve İhsan