Eser, müessirin; sanat, sanatkârın kudretini gösterir. Mü'min kâinatta mükemmel bir ölçü ve ahenkle işleyen ilahi sanatın tefekküründe derinleşerek, aman Ya Rabbi! Seni her türlü noksan sıfatlardan tenzih ederim diyerek hamd, şükür ve zikir halinde bulunmaya gayret etmelidir.
Kalpler, hayatın akışı içinde yaşama sevinci ile ölümden ürperiş gibi iki müthiş zıtlığın içinde çalkalanır durur. Dâimî bir akış hâlinde olan hayat ve ölümün hakîkî mânâları idrâk edilmeden, yaratılış sır ve hikmeti ile insanın gerçek mâhiyeti de kavranamaz.
Tefekkür, sadece insana değil, bütün mahlûkata verilmiş, hayâtî bir kâbiliyettir. Bu kâbiliyeti, her varlık, kendi dünyası içinde ve kendi yaratılışına uygun bir şekilde kullanır. Ağırlık merkezi de daha ziyade ten ve nefsâniyet plânına âittir. Yiyip içmek, daha iyi, daha rahat yaşayabilmek ve nesli devâm ettirebilmek gibi hususlar ön plândadır.