Rivayete göre zenginin biri Aziz Mahmud Hüdâyî’nin büyüklüğünü yakından görmek ve biraz da sınamak üzere huzuruna gelir ve orada şunları yaşar...
Aziz Mahmud Hüdâyî Hazretleri ile padişahın yaşadığı sırlı olay...
Şöhreti her yana yayılan Aziz Mahmud Hüdâyî Hazretlerinin durumunu bir fakir seyyâh da duyup dergâhına gelerek huzûrunda kalben ve rûhen feyz bulmak ister.
Aziz Mahmud Hüdâyi Hazretlerinin kimya ilmine vukufiyetini öğrenen bir kimse ondan kimya öğrenmeye talip olur ve bakın ne ile karşılaşır!..
Aziz Mahmud Hüdâyi Hazretleri kendisinden keramet görmek isteyenlere en büyük keramet olarak bakın neyi gösteriyor.
Aziz Mahmud Hüdâyi Hazretleri'nin zamanında yaşanan bir olaydan hareketle anlatılan menkıbede Üsküdar’dan Sarayburnu’na kadar giden bir yolun bulunduğuna inanılır. "Hüdayi Yolu" adı verilen bu yolun hikayesi...
Şeyh Üftade Hazretleri tarafından kendisine verilen manevi vazifeyle İstanbul'a gelen Hüdâyi Hazretleri, dönemin Osmanlı padişahı Sultan I. Ahmed'in rüyasını yorumladı ve yorumu gerçek oldu.
Aziz Mahmud Hüdâyi Hazretleri, Hz Üftade'nin yanında manevi eğitimini gördüğü sırada gösterdiği keramet, şeyhinin artık ona manevi vazife tayin etme vaktinin geldiğini işaret ediyor.
Hüdâyî’nin mânevi mertebeleri kısa zamanda kat’ederek yükselmesi ve şeyhine halîfe olması ba’zı dervişlerin kıskançlığını mûcib olmuştu. Hüdâyî’nin üç sene gibi kısa bir zamanda bu derece yükselmesini için için çekemeyenler vardı. Durumu sezen Hz. Üftâde, Hüdâyî’nin büyüklüğünü göstermek için şöyle bir plân hazırladı.
Üftâde Hazretleri'ne intisâb eden Hüdâyî Hazretleri, O’nun yanında sıkı bir riyâzat ve nefs terbiyesine başladı. İşte Aziz Mahmud Hüdâyi Hazretleri'nin manevi yolda yaşadığı nefis terbiyesi ve bunları bir bir aşma macerası.