Avrupalı seyyahların kaleminden Osmanlı’da toplumsal hayat, geleneksel değerler ve Türk aile yapısına dair çarpıcı gözlemler.
Ailede eşleri birbirine bağlayan en önemli hasletlerin başında sadâkat gelir. Bu vasıfta ortaya çıkacak küçük de olsa bir zafiyet, aile birlikteliğini çatlatmaya yetecektir. Ecdâdımızda bu haslet, görüldüğü üzere çok derinlikli bir şekilde yaşanmıştır.
Hristiyan âlemi ile muhârip bir durumdaki Osmanlı Devleti hakkında Batılılar, bugün de olduğu gibi hemen her safhada müşterek bir husûmet hâlinde idi.
Mûsâ Topbaş Efendi, çocukluk yıllarında şâhid olduğu son Osmanlı toplumunun ahlâk, nizam ve seciyesini şu şekilde nakleder: