Hz. İbrahim'in Büyük İmtihanı: Teslimiyet ve Kurban Olabilmek

Hz. İbrahim’in evladıyla sınandığı o ağır imtihanın derin hikmeti nedir? Bir müminin sahip olduğu değerleri Allah yolunda feda edebilmesi, hakiki bir teslimiyetin kapısını nasıl aralar? Osman Nuri Topbaş Hocaefendi anlatıyor.

Malum, İbrahim Aleyhisselam canıyla, malıyla, evladıyla büyük ve ağır bir imtihan gördü. O imtihan neticesinde okunan ayet-i kerimeler onu bize izah ediyor. İbrahim Aleyhisselam'ın Cenab-ı Hakk'a çok muhabbeti vardı. Bu muhabbetinden dolayı bir fedakarlık arzu ediyordu. Malını feda etti, canını feda etti, ateşe girdi. Evladına Cenab-ı Hak ayette buyurulan "Rabbim, bana salihlerden olacak bir evlat ver" (Saffat Suresi, 100) diye dua etti. Bu salih evladı da muhabbetini göstermek için feda edecekti. Onu da Cenab-ı Hakk'a kurban edecekti. Cenab-ı Hak okunan ayette bize bu kıssayı anlatıyor.

Hz. İbrahim'in Duası, İmtihanı ve Hz. İsmail'in Tam Teslimiyeti

"Rabbim, bana salihlerden olacak bir evlat ver." (Saffat Suresi, 100) Kendisi için çok ağır bir şey istedi. Bu rüyayı terviye günü, arife günü ve bayram günü üç sefer gördü. Artık bu rüya dedi, hakiki rüya dedi, rahmani rüya. Evladını annesinden teslim aldı, kurban mahalline beraber gittiler. Cenab-ı Hak, "İşte o zaman biz onu uslu bir oğul ile müjdeledik" (Saffat Suresi, 101) buyuruyor. Çok güzel bir oğul. Babasıyla yürüyecek, gezecek çağa gelince, "Yavrucuğum, dünyada seni kurban edeceğimi görüyorum. Bir düşün, ne dersin?" dedi. O da, "Babacığım, emrolunduğun şeyi yap. İnşallah beni sabredenlerden bulursun" (Saffat Suresi, 102) dedi. Herkese teslim olup vedalaştı. Tefsirlerde ayrı ayrı şey var; "Babacığım" dedi, "İnşallah ahirette buluşacağız. Aman" dedi, "gözümü bağla, babalık merhametiyle kurban edemezsin" dedi. Velhasıl ikisi teslim olup alınları üzerine yatınca, "Ey İbrahim! Rüyanı gerçekleştirdin. Biz iyileri, salihleri böyle mükafatlandırırız" (Saffat Suresi, 104-105) buyruldu.

Mühim Olan Kurban Olabilmektir

Bu gerçekten İbrahim Aleyhisselam için çok açık, zor bir imtihandı; evladını kurban etmek. "Biz oğluna bedel olarak büyük bir kurban verdik" (Saffat Suresi, 107). Gelecekler için bir nam bıraktı İbrahim'e. Zaten tahiyyat duasından sonra İbrahim Aleyhisselam'a salat-ü selam ediyoruz. Efendimize dua ediyoruz. "Biz muhsinleri böyle mükafatlandırırız. Çünkü o bizim mümin kullarımızdandır" (Saffat Suresi, 110-111). Kurban etmek, kurban olmak... Burada İbrahim Aleyhisselam kurban oluyordu. Eshab-ı Kiram da aynı şekilde "Ya Resulallah, canım sana feda olsun" diyordu. İbrahim Aleyhisselam ciğerparesini Hakk'a feda etti. Hz. İbrahim de kurban olarak canını feda etti. Hz. İbrahim daha evvel tevhid için ateşe atılmayı göze alarak canını da Allah'a kurban etmişti. Mevlana Hazretleri buyuruyor ki: "Mal ile beden kar gibi erir gider. Fakat onlar Allah yoluna harcanırsa Allah onlara alıcı olur." Kur'an-ı Kerim'de "Allah, müminlerden canlarını ve mallarını cennet karşılığında satın almıştır" (Tevbe Suresi, 111) buyuruluyor. Yine ayet-i kerimede: "Onların ne etleri ne de kanları Allah'a ulaşır; fakat sizin takvanız O'na ulaşır" (Hac Suresi, 37). Demek ki burada mühim olan kurban olabilmek.

İslam ve İhsan