Osman Gazi’nin oğlu için hazırladığı bu meşhur vasiyet, Osmanlı’nın gelecek padişahları için yazılmış bir vizyon ve misyon levhası niteliğindeydi.
Osmanlı devleti kuruluşu nasıl oldu? Anadolu beylikleri dönemi nasıl gerçekleşti? Kayıların oba hayatından beylik ve devlet yapısına geçişin de nasıl bir süreç devam etti? Osmanlı beyliği nasıl kuruldu? Beylik seçimi ve Ertuğrul gazinin vefatı. Ermenibeli, Kulacahisar ve Domaniç savaşları ve tarihleri. Osmanlı beyliğinin yükselişi ve Osmanlı devletinin ilanı...
Osmanlı tarihini yazmış olan yerli ve yabancı bütün müellifler, daha ziyâde zâhirî sebepler ve hâdiseler üzerinde dururlar. Ancak bu sebepler ve hâdiselerin bir de derûnî iklîmi, yani iç dün yası vardır ki bunun asıl özü ve mayası, ilk kuruluş yıllarında çok daha net olarak görülür. Bu ilk kuruluş yılları ise, ekseriyetle menkıbelere ve halk rivâyetlerine dayanan bir millî mîrastır.