ORTAK AKIL YETERLİ Mİ?

0

Allâh’ın kitâbı Kur’ân-ı Kerîm ve Peygamber Efendimiz’in hadîs-i şerîflerinde; inceleme, araştırma, tefekkür etme ve ibret alma husûsunda pek çok emir, telkin ve teşvik vardır.

Bu hususla alâkalı olarak, Kur’ân-ı Kerîm’de yer alan yüzlerce âyet-i kerîmeden ikisinde şöyle buyrulur:

Kendi içlerinde hiç düşünmediler mi ki; Allah göklerde, yerde ve bu ikisi arasında bulunan her şeyi ancak hak ile ve belirlenmiş bir süre için yaratmıştır?! Gerçekten insanların çoğu, Rab’lerine kavuşmayı inkâr etmektedirler.” (er-Rûm, 8)

De ki; size sadece bir tek nasihatte bulunacağım: Allah için ikişer ikişer, birer birer kalkıp (huzûrunda) durun, sonra iyice tefekkür edin!..” (Sebe’, 46)

Burada insanların Allâh’a topluca veya tek tek kulluk etmeleri ve hakîkat üzerinde iyice düşünmeleri tavsiye edilmektedir. Toplumun veya ekseriyetin düşüncesi, umûmiyetle fertlerin fikri üzerinde tesir icrâ eder. Bu tesirden kurtulup hakîkati bulmanın yolu ise ehlinin irşâdına mürâcaat etmek ve kalbiyle baş başa kalarak tefekkür iklîmine girebilmektir. Bu âyet-i kerîmeye göre ortak zekânın ortaya koyduğu hükümler her zaman doğru veya doğruya yakın olmayabilir. Dolayısıyla her fert, kendi hür fikrini dile getirmeli, bu umûmî kararları dürüstçe tenkid ederek bağımsız düşünceye ulaşmalıdır.

Kaynak: Osman Nûri Topbaş, Tefekkür, Erkam Yayınları, 2013, İstanbul

Paylaş.

Yorumlar