Çıraklıktan Devlet Sanatçılığına: 40 Yıllık Tespih Ustalığı

Çıraklık yıllarında adım attığı tespih sanatında bugün Kültür ve Turizm Bakanlığı sanatçısı unvanını taşıyan Erzincanlı usta Bülent Karadağ, yaklaşık 40 yıldır sürdürdüğü mesleğinin inceliklerini ve tespihin kültürel yolculuğunu anlattı.

Osmanlı’dan günümüze uzanan tespih geleneğinin önemli temsilcilerinden biri olarak gösterilen Erzincanlı usta Bülent Karadağ, çocuk yaşlarda çırak olarak başladığı meslekte bugün Kültür ve Turizm Bakanlığı sanatçısı unvanını taşıyor.

Yaklaşık 40 yıldır tespih sanatını icra eden Karadağ, farklı tür ve özellikteki taşları büyük bir sabırla işleyerek tespihlere sanatsal bir kimlik kazandırıyor. Yapımı bazen haftalar, bazen aylar süren eserlerinde her ayrıntıya titizlikle yaklaşan usta, siparişe özel hazırlanan tespihlerde motif ve taş seçimini müşterilerin tercihlerine göre şekillendiriyor. Yıllar içinde yurt içi ve yurt dışında geniş bir koleksiyoner kitlesine ulaşan Karadağ, tespihin yalnızca bir obje değil, köklü bir kültürün taşıyıcısı olduğunu vurguluyor.

“TESPİH BİZİM KÜLTÜRÜMÜZ VE SANATIMIZDIR”

Tespih ustası Karadağ, tespih kültürünün Osmanlı’dan günümüze uzanan güçlü bir miras olduğunu belirterek şunları söyledi:

“Tespih bizim kültürümüz ve sanatımızdır. Parmaklardan kalplere giden damarları rahatlatıcı bir özelliği vardır. Tespih her türlü materyalden ve taştan yapılabilir. Her taşın kendine özgü özellikleri bulunur. Baş ağrısına ve kan dolaşımına olumlu etkileri olduğuna inanılan taşlar vardır. Peygamber Efendimizin kullandığı akik taşının baş ağrısına ve nazara iyi geldiği rivayet edilir. Tespih sabrı temsil eder ve zikir amaçlıdır.”

Karadağ, tespihlerde kullanılan malzeme ve işçiliğin fiyatı doğrudan etkilediğini, bazı özel üretim tespihlerin yaklaşık 2 milyon liraya kadar alıcı bulabildiğini ifade etti.

“FİYATLARI 1,5–2 MİLYON LİRAYA KADAR ÇIKABİLİYOR”

Arap ülkeleri başta olmak üzere birçok ülkeden müşterisi bulunduğunu dile getiren Karadağ, şöyle konuştu:

“Arap ülkelerindeki müşterilerimize tespihlerimizi yapıp gönderiyoruz. İnternet sitem üzerinden modelleri beğenip sipariş verebiliyorlar. Kâbe motifli imamelerimizi birçok Arap şeyhine gönderdik. Almanya, Avustralya ve Hollanda’ya da tespihlerimiz ulaştı. Yaptığımız tespihlerin fiyatları 1,5–2 milyon liraya kadar çıkabiliyor. Neredeyse bir araba parası ödeyerek tespih yaptıranlar oluyor. Melen Çayı’ndan ve Avrasya Tüneli’nden çıkan taşlardan Cumhurbaşkanımıza tespih yaptım. Devlet Bahçeli’ye ve Binali Yıldırım’a da tespihler hazırladım.”

Tespihi cami cemaatine benzeten Karadağ, tespih yapımının büyük bir sabır ve emek gerektirdiğini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:

“Tespihteki taneler cemaat gibidir. 33 taşın ardından gelen boşluktaki taş müezzini, baş konumdaki bölüm ise imamı temsil eder. Sabırsız insan tespih ve sanatla uğraşamaz. Günümüzde tespih ustası, parmaklarımızdaki sayı kadar azaldı. Ustaları genellikle koleksiyonerler takip eder. Parası önemli değildir; yeter ki istedikleri tespihi elde etsinler. Her ustanın yaptığı tespihte gizli bir imzası, kendine özgü motifleri vardır. İşçilik, ustayı ele verir.”

Kaynak: AA

İslam ve İhsan