Selami Ali Efendi Kimdir?
Celvetiyye tarikatının Selâmiyye kolunun pîri kabul edilen Selâmi Ali Efendi kimdir, hayatı ve tasavvuf yolundaki hizmetleri nasıldır?
Osmanlı’nın XVII. yüzyılında yaşamış, Celvetiyye tarikatının Selâmiyye kolunu kurarak tasavvuf tarihine damgasını vuran Selâmi Ali Efendi, hem dönemin siyasî tartışmaları hem de tasavvufî mücadeleleriyle dikkat çekmiştir.
SELAMİ ALİ EFENDİ KİMDİR?
Selâmî Ali b. İlyâs, Menteşe’nin Kuzkaya köyündendir. 1000/1592 yılında doğdu. İlim tahsîlini ikmâl ettikten sonra Kırkakçe Medresesi’ne müderris, bilâhare İstanköy kasabasına müftü oldu.
Hüdâyî Âsitânesi’ne Ne Zaman Şeyh Oldu?
Tasavvufa olan meyli netîcesinde kadılığı bırakarak Zâkirzâde Abdullah Efendi’ye intisâb etti. Seyr u sülûkünü ikmâlden sonra da Bursa’ya halîfe olarak gönderildi. Bursa’da bir zâviye inşâ etti ve (1090/1679) yılında Divitçizâde Mehmed Efendi’nin vefâtıyla boşalan Hüdâyî Âsitânesi şeyhliğine getirilinceye kadar orada kaldı.
Hüdâyî Âsitânesi’nde post-nişîn iken muâsırı Niyâzî Mısrî (1105/1693) ile mektûpla bir takım münâkaşaları olmuş ve çeşitli dedikoduların tevâlî etmesi üzerine şeyhlikten feragat etmişti. (1093/1682).
Kısa bir zaman sonra “Hatt-ı Hümâyûn” ile yeniden getirildiği âsitâne şeyhliği hizmetine vefâtına kadar devâm etti.
Terceme-i hâl müelliflerinin “hâlât-ı garîbe ile meşhûr, şedîd ve mehîb, akvâl ve ahvâli acîb” diye tavsif ettiği Selâmî Ali Efendi, Üsküdar Bağlarbaşı’nda bir tekke ve bir câmi, Bülbülderesi ve Acıbadem’de birer câmi, Bulgurlu yakınında Kısıklı’da bir zâviye inşâ ederek Bağlarbaşı’nda kendi adına muzâf bir mahalleyi bunların vazîfelilerine vakfeyleyecek bir sâhib-i hayr idi.
Selâmî Alî Efendi’nin Türbesi Nerede?
Selâmî Alî Efendi’nin kabri, Üsküdar Kısıklı’da yaptırdığı zâviye ve mescidin yanındadır.
Selâmî Alî Efendi tarafından kurulan Selâmiyye’nin en farklı özelliği tâclarının terk sayısının onyedi olmasıdır. Selâmî Alî Efendi Celvetiyye’nin onüç terkli ictihâd ederek onyediye çıkarmıştır.
Kaynak: Prof. Dr. Hasan Kamil Yılmaz, Aziz Mahmut Hüdayi, Erkam Yayınları