Bir Müslüman Gününü Nasıl Değerlendirmeli?

Tasavvuf

Osman Nûri Topbaş Hocaefendi, bir Müslümanın gününü hangi ibadet, tefekkür ve hayır faaliyetleriyle değerlendirmesi gerektiğine dair tavsiyelerde bulunuyor.

Osman Nûri Topbaş Hocaefendi, bir müminin gününü nasıl değerlendirmesi gerektiğini anlatıyor.

BİR MÜSLÜMAN GÜNÜNÜ NASIL GEÇİRİLMELİ?

–Kişiye ait bir programdan ziyade, herkesin tâkati nisbetinde yapmasının güzel olacağı günlük bir program üzerinde konuşmak daha isabetli olur kanaatindeyim. Bu çerçevede riâyet edebildiğimiz nisbette Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem’in hayatına bakarak şöyle bir program, büyük bir kazanç olur:

Güne Seher Vaktinde Başlamak

  • Güne, erkenden, vakt-i seherde başlamak. Cenâb-ı Hak, seherlerde bizi istiğfara dâvet ediyor. Günahlarımızın affolmasını arzu ediyor.

Diğer taraftan da geceleri rûhânî açlığımızı gidermemizi ve gündüze böyle bu şekilde hazırlanmamızı arzu ediyor.

Böylece gündüzde nefsânî arzulara karşı bir mukavemet gerçekleşecektir.

Geceye böyle takvâlı bir gündüz hayatıyla girildiğinde de geceyi ihyâ mümkün olacaktır.

Güneş ve hilâl, gündüz ve gece nasıl nöbet değiştiriyor ise; kulluğumuzda da geceler ve gündüzlerin ihyâsı kalbî hayat itibarıyla böyle olmalı. Seherlerde mânen öyle dolmalı ki, gündüzler istikamet üzere olsun. Gündüzler öyle olmalı ki gecelerimiz pür nûr olsun!

Günün Başlangıcında Tefekkür

  • Günün başlangıcında üzerimize düşen ilâhî mes’ûliyet ve vazifeleri derin derin tefekkür etmek.

Bilhassa ilâhî azamet ve kudret akışlarını yerlerde ve göklerde temâşâ ederek güne bismillâh demek. Cenâb-ı Hak, bu cihânı ilâhî azamet ve kudret akışlarının bir laboratuvarı olarak nasîb etti. Hayatımızda hiç boşluk olmaması için buyurdu ki:

“Bir işi bitirdiğinde diğer bir işe yönel, Allah’a yönel!..” (el-İnşirâh, 7-8)

Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem dâimâ bir tefekkür hâlindeydi. Cenâb-ı Hak, dünyaya ait bütün bilgileri de tefekküre vesile olması için ihsân etti. Rabbimiz’in azametini dâimâ tefekkür edebilirsek, zikrullah kalbimize ve rûhumuza daha çok huzur vermeye başlar.

Tefekkürün ve tefekkür dünyamızı zenginleştirebilmemizin ehemmiyeti çok büyüktür.

Zira tefekkür bir îman anahtarıdır.

Mü’minin Günlük Vazifeleri

Bu idrâk ile bize gereken, her hâlükârda;

  • Beş vakit namazımızı muhakkak huşû içinde ve cemaatle kılmaya gayret etmek...
  • Sabah-akşam, mutlaka zaman ayırıp Kur’ân-ı Kerim okumak... Kur’ân ile hemhâl olmak...
  • Her gün âyet-i kerîmelerin ve hadîs-i şeriflerin mânâ ikliminden feyz almaya gayret etmek...
  • Sâlih, sâdık, müttakî mü’minlerle arkadaşlık etmek...
  • Fâsıklar ve gafillerle ülfetten sakınmak. Böyle kişilerle münasebetin ancak zarûret miktarı veya tebliğ muhtevâsında olması...

Günlük Hayatı Koruyacak Kaideler

  • Kendimizi boş ve faydasız şeylerle iştigalden korumak. Gözümüzü, kulağımızı, dilimizi ve kalbimizi dâimâ Allâh’ın râzı olduğu şeylerle, bilhassa zikrullah ile meşgul etmemiz...

Bu düsturlara şunu da ilâve etmek zarûrîdir:

  • Bir Müslüman kendisini hem toplumundan hem de devrinin akışından mes’ul görmelidir.

Bir Müslüman, içtimâî / sosyal olmalıdır.

Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem, dâimâ ümmeti ve ashâbı için yaşardı. Merhamet ve cömertlik O’nun tabiat-ı asliyesiydi.

Hazret-i Âişe Vâlidemiz buyurur:

“Rasûlullah’ın aile efrâdı; Medine’ye geldiği günden vefât ettiği güne kadar, üç gün arka arkaya buğday ekmeğiyle karnını doyurmadı.” (Müslim, Zühd, 20)

“Dilesek doyabilirdik. (Yani bu açlık, yokluktan değildi. Hediyeler gelirdi. Ganîmetler ve benzeri imkânlar gelirdi.)

Fakat Hazret-i Muhammed (mü’min kardeşlerini kendine tercih makamında) îsârda bulunurdu. (Böylece elimize geçeni bu şuur ve idrâk ile hemen Allâh’ın kullarına infâk ederdik.)” (Beyhakî, Şuab, III/62 [1396])

Îsar ve İnfak Ahlâkı

Çünkü Rasûlullah Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem;

  • Açları doyurmakla açlığını unutur, mânen doyardı.
  • Fakirin derdine derman olmakla huzur bulurdu.
  • Hidâyetlere ve takvâya vesile olmakla, huzur bulurdu.

Sahâbe-i kiram bu şuurla, kendilerinin nâil olduğu hidâyeti dünyanın her tarafına ulaştırmak için fedâkârca gayret etti. Çin’e gitti, Semerkant’a, Kayravan’a, Afrika’ya gitti.

Mü’min Yorulmaz, Hayırdan Hayıra Koşar

Ashâb-ı kiram hiçbir zaman yorulmazdı. Çünkü onların rehberi olan Allah Rasûlü sallallahu aleyhi ve sellem de hiç yorulmazdı.

Onlar;

  • İslâm’ı tebliğ ile dinlendiler.
  • Bir mü’mini irşâd etmekle dinlendiler.
  • Bir muhtaca yardım etmekle dinlendiler.

Bir mü’min, bilhassa Müslüman bir genç asla yorulmayacak.. Hayırdan hayıra koşacak...

Bir mü’minin hayatında, mutlaka onun gününü ihyâ edecek, İslâm’ı yaşamak ve yaşatmak gayesine hizmet eden kıymetli faaliyetler olmalıdır.

Peygamberimizin Ashâbına Sorduğu Sorular

Peygamberimiz ashâbına sorardı:

“Bugün bir yetim başı okşadınız mı?”

“Bugün bir hasta ziyaretinde bulundunuz mu?”

“Bugün bir aç doyurdunuz mu?”

“Bugün bir cenaze teşyiinde bulundunuz mu?” (Bkz. Müslim, Fedâilu’s-Sahâbe, 12)

Müslümanın Günlük Hayatta Taşıması Gereken Sorumluluklar

Bu şuurla, her gün;

  • Maddî ve mânevî yardımlarla fakirin, garibin, gözü yaşlının ızdırâbını dindirebilmek,
  • Hidâyetten mahrum olanların hidâyetlerine vesile olabilmek,
  • Takvâdan uzak kardeşlerimizin takvâya erişmesine vesile olabilmek,

Hazret-i Ömer’in;

“Susarak, (örnek ve güzel hâliniz ile) tebliğde bulunun!” buyurduğu gibi, her hâlimizle tebliğde bulunabilmek, bir mü’min olarak hepimizin vazifesidir.

Kaynak: Osman Nuri Topbaş, Sual ve Cevaplarla Tasavvufi Mülahazalar, Yüzakı Yayıncılık