Yatalak Hastam Var Üzerinde Sürekli Necaset Oluyor, Namaz İçin Ne Yapmalıyım?
Yatalak hastam var üzerinde sürekli necaset oluyor, namaz için ne yapmalıyım?
Dinimiz kolaylık dinidir. Özellikle de namazla ilgili Efendimiz aleyhissalatu vesselam bir hastayı ziyarete gittiğinde bakıyor ki secde edemediği için yastığı başına yaklaştırmış, oraya secde etmeye çalışıyor. Efendimiz böyle bir zorlamaya gerek olmadığını söylüyor: "Ayakta kılabiliyorsan ayakta kıl. Kılamıyorsan oturarak kıl. Ona da gücün yetmiyorsa yattığın yerden kıl." (Buhari, Taksirü's-Salat, 19). Dolayısıyla birtakım fiziki problemleri olan, abdest almakta zorlanan veya birtakım hastalıkları olan, özür sahibi dediğimiz birtakım illetlere, birtakım arızalara maruz olan kardeşlerimiz ibadetlerini dinimizin gösterdiği ruhsatlar, kolaylıklar çerçevesinde yapacaklar.
Mesela bir amcamızı düşünün veya bir teyzemizi, idrar kaçırıyor. Biz buna özür sahibi diyoruz. Bu özür sahibi ne demek? Her ezanla beraber abdest alır. Bir sonraki ezana kadar o illet neyse, o özür neyse, idrar kaçırıyorsa mesela, idrar kaçağı onun abdestini bozmaz. Ama bu sadece hadesten taharet dediğimiz manevi temizlikle ilgili bir durum mu? Yani idrar kaçıyorsa affedersiniz iç çamaşırı da kirleniyor demektir. İdrar necasettir. Necasetten de taharet gerekiyor. Bu durumda ne yapacak? Bu durumda da elinden gelen imkânı kullanacak. Mesela imkânı varsa gün aşırı iç çamaşırını değiştirecek. Ama daha zor şartlarda, daha böyle imkânı zor bir vaziyette ise o zaman işte üç günde bir çamaşırını değiştirecek veya idrar kaçağı bölgesine bir bez koyacak. O bezi namaz kılarken çıkartacak yapabiliyorsa. Binaenaleyh Cenabıallah gücümüz kadarıyla bizi yükümlü tutuyor. Böyle ağır hastalıkları olan ve kendi başlarına ihtiyaçlarını göremeyen mükelleflerin, sorumlu kimselerin ellerinden gelen gayreti göstermeleri durumunda Cenabıallah onların birtakım eksikleri, gedikleri varsa onları kapatıyor.
Yine mesela kolu delik deşik olmuş, efendim devamlı iğne yapılıyor, kan sirayet ediyor. Her defasında üstünü değiştirmesi mümkün değil. Her defasında yatağı değiştirmesi mümkün değil. Bu gibi durumlarda da burada zaruret hükümleri geçerlidir. Binaenaleyh nasıl sahibi özür dediğimiz bir kimse vakitten vakte abdest alıyorsa çamaşırını değiştirmesi, temizliğine riayet etmesi de imkân dâhilinde vakitten vakte olabilir. Gün aşırı olabilir veya bir iki günlük periyotlarla nasıl yapılabiliyorsa öyle icra edilir. Yine birtakım formüller söz konusu olabilir. Mesela yaşlı bezleri oluyor, onlar kullanılabilir. İşte onlar kullanılırken ne zamandan ne zamana değişiyor? Diyelim ki büyük abdest yaptığında değişiyor, o periyotlarla değiştirilir, temizliği yapılır. Cenabıallah kullarından gayret bekliyor. Bunu yaparken de kendimizi yıpratacak, daha zor bir duruma sokacak bir eylemin içerisinde de olmamız doğru değil. Özellikle de yaşlı olan kimselerin sağlıklarının kıymetlerini bilmeleri gerekiyor. "Daha böyle iyi yapayım" diyerek, Allah muhafaza etsin, özellikle de abdest alayım derken düşmeler vesaireler daha büyük birtakım olumsuzluklara yol açabiliyor. Eğer zorlanıyorsa teyemmüm yapar. Eğer yanında biri var, ona destek oluyorsa minnetsiz onun desteğini kullanabilir. Ama şunu akıldan çıkartmamak lazım; özellikle de yaşlılıkta sağlık çok büyük bir nimet. "Ben ibadet yükümlülüğümü yerine getireceğim" diye daha da işi zor bir hale sokacak teşebbüslerden kaçınmak lazım.