“Hâkim, Hüküm Verirken İctihad Eder (Gücü Nispetinde Çaba Sarf Eder) De Sonunda İsabetli Karar Verirse, İki Sevap Kazanır”

“Hâkim, hüküm verirken ictihad eder (gücü nispetinde çaba sarf eder) de sonunda isabetli karar verirse, iki sevap kazanır. Eğer ictihad eder de sonunda hata ederse, bir sevap kazanır” (Müslim, Akdiye, 15) hadisinin kısa açıklaması.

Amr b. el-Âs, Allah Resûlü’nü (sav) şöyle derken işitmiştir: “Hâkim, hüküm verirken ictihad eder (gücü nispetinde çaba sarf eder) de sonunda isabetli karar verirse, iki sevap kazanır. Eğer ictihad eder de sonunda hata ederse, bir sevap kazanır.” (Müslim, Akdiye, 15)

Hadisin Açıklaması

Resûl-i Ekrem’in vefatından sonra sahâbe, ortaya çıkan problemlerle ilgili Kur’an’dan ve Hz. Peygamber’in sünnetinden çözümler aramış; bunlarda somut çözüm önerileri bulamadıklarında bu kaynakların benzer hükümlerinden ilham alarak dinin esaslarına ve hedeflediği maksat ve maslahatlara uygun bir sonuca ulaşmaya çalışmışlardır. Böylece ictihad mekanizması çalışmaya başlamıştır. Onlar bu uygulamalarında Peygamberimizin ictihad etmeye teşvik ve cesaretlendirmelerinden güç almışlardır. Zira Allah Resûlü böyle bir çabayı, yanılma payı bile olsa, onaylamış ve şöyle buyurmuştur: “Hâkim, hüküm verirken ictihad eder (gücü nispetinde çaba sarf eder) de sonunda isabetli karar verirse, iki sevap kazanır. Eğer ictihad eder de sonunda hata ederse, bir sevap kazanır.” (Müslim, Akdiye, 15)

Kaynak: Diyanet Hadislerle İslam