Gazze Nerede?

Gazze nerede, tarihte hangi medeniyetlere ev sahipliği yaptı ve bugün neden bu kadar önemli?

Gazze, Güneybatı Filistin’de yer alan ve bugün “Gazze Şeridi” olarak bilinen bölgenin merkezidir. Akdeniz’in güneydoğu kıyısında bulunan şehir, 363 kilometrekarelik Gazze Şeridi’nin kuzey kısmında konumlanmaktadır.

İSLAM TARİHİNDE GAZZE

Gazze, Hz. Ebûbekir’in (r.a.) hilâfeti döneminde 634 yılında fethedildi. Kaynaklara göre VII-IX. yüzyıllarda bölge, Arap kabileleri arasındaki çatışmalara sahne oldu. Ünlü İslâm âlimi İmam Şâfiî de 767 yılında Gazze’de dünyaya geldi. İbn Havkal ve Makdisî gibi tarihçiler, şehrin büyüklüğünü, zenginliğini, ulu camisinin ihtişamını ve etrafındaki bereketli bahçeleri eserlerinde övgüyle anlatmıştır.

Uzun süre Müslümanların idaresinde kalan şehir, 1149 yılında Haçlılar’ın eline geçti. Ancak 1187’de Hittîn Savaşı’nın ardından Selâhaddîn-i Eyyûbî tarafından tekrar fethedildi ve İslâm kimliğine kavuştu.

1258’de Bağdat’ı ele geçirerek Abbâsîler’i sona erdiren Moğollar, Gazze’ye kadar ilerledi. Ancak 1260’ta Aynicâlût Savaşı’nda Memlükler karşısında ağır bir yenilgiye uğrayınca şehir yeniden Müslümanların kontrolüne geçti. Gazze, Osmanlıların Mısır’ı fethine kadar Memlük hâkimiyetinde kaldı.

OSMANLI VE SONRASI

1517’de Osmanlı topraklarına katılan Gazze, 400 yıl boyunca Osmanlı hâkimiyetinde kaldı. Şehir, “Kahire’nin kapısı” olarak görülüyor ve Memlük ile Osmanlı dönemlerinde Kudüs veya Hicaz’a giden sultanların uğrak noktası oluyordu.

1. Dünya Savaşı sırasında ise Gazze, Osmanlı ve İngiliz kuvvetleri arasında üç büyük muharebeye sahne oldu. İlk iki savaşı Osmanlı kazansa da 1917’de General Allenby komutasındaki İngilizler Gazze’yi ele geçirdi. Ardından Kudüs’e ilerleyerek Osmanlı hâkimiyetine son verdiler.

BUGÜN GAZZE

Gazze, günümüzde Filistin Devleti sınırları içerisinde bulunuyor. Tarih boyunca stratejik konumuyla öne çıkan şehir, hem siyasî hem de dinî önemi sebebiyle her dönemde dikkatleri üzerine çekti.

Kaynak: DİA’dan derlenmiştir.