Depozito Caiz mi ve Nasıl Olmalıdır?

Depozito caiz mi ve nasıl olmalıdır? Sizlerden gelen soruları ve dinî meselelere dair merak edilenleri Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Hamdi Yıldırım cevaplıyor.

Depozito meselesi, özellikle de gayrimenkul kiralamalarında alınan depozito meselesi çok önemli bir problem haline geldi. Şöyle ki; depozito aslında dokunulmaması gereken bir rehin, bir ipotek anlamına geliyor. Söz gelimi ben sizden bir şey satın aldım, gözlük satın aldım. Parası cebimde yok. Diyorum ki: "Yarın geleceğim parayı ödeyeceğim." "Nereden bileyim yarın gelip gelmeyeceğinizi?" diyorsunuz. İşte saatimi rehin olarak size bırakayım, ipotek et diyorsunuz. Yarın geldiğimde, parayı ödediğimde saatimi de bana iade ediyorsunuz. Bu, bir satıştaki bedelin yani ücretin, fiyatın ödenmesini garanti altına almak için yapılan bir uygulama.

Gayrimenkulde de gayrimenkulün demirbaşlarının sağlam olarak teslim edilmesi gerekiyor. Teslim edilir mi edilmez mi, faturası vesairesi filan ödenir mi ödenmez mi gibi meselelerde ortaya çıkabilecek zararı karşılamak için de bir teminat alınıyor. Fakat alınan bu teminat, özellikle de Türk lirası olarak alındığında zaman içerisinde pula dönüyor. Hasılıkelam, 100 lira depozito olarak vermiş olan bir kimse eğer 3 sene sonra, 5 sene sonra evi terk ettiğinde veya kiracılık işlemini, eylemini sonlandırdığında parasını geri alacağında 100 lira olarak aldığında sıkıntı oluyor. Oysa bu rehin, ipotek, depozito dediğimiz şey dokunulmaması gereken bir para. Yani bu efendim zarfa konulacak, kenarda saklanacak veya bugün bazı işlemlerde öyle yapılıyor; kiracıyla kiraya verenin ortak hesabında bankaya yatırılıyor. Bankaya da yatırılsa, kar payına da konulsa, acımasız bir enflasyon olduğu için para süratli bir şekilde değer kaybediyor.

Adil Depozito Alımı Nasıl Olmalıdır?

Onun için belki burada adil olan çözüm; işte bir kira bedeli, iki kira bedeli şeklinde önceden kira olarak almak ve en son vatandaş çıkacağı zaman ya son bir ayı, iki ayı bila bedel kirada oturması veya işte o günkü kira neyse onun takdim edilmesi olarak gerçekleşmesi hakkaniyete uygun olan bir şey.