Nekbe’den Gazze Soykırımına: Can Kaybı Yüzde 50 Arttı, Yıkım Katlandı
Nekbe’den Gazze soykırımına uzanan 78 yıllık süreçte can kaybındaki artış ve yıkımın boyutları ele alınıyor. Bölgedeki insani tablo verilerle değerlendiriliyor.
Filistinliler, 15 Mayıs 1948’de İsrail’in Filistin topraklarının büyük bölümünde kurulmasını ve bu süreçte yüz binlerce kişinin yerinden edilmesini “Büyük Felaket” (Nekbe) olarak adlandırıyor.
Nekbe, Filistinliler için bitmiş bir felaket değil; devam eden bir sürecin başlangıcıydı. 1948’de köylerinden edilenlerin torunları bugün Gazze’de derme çatma çadırlarda yaşam mücadelesi verirken, Batı Şeria’da her gün yeni el koyma kararlarıyla karşı karşıya kalıyor. Rakamlar ise oldukça çarpıcı: Son 2,5 yılda Gazze’de öldürülen Filistinlilerin sayısı, 78 yıllık Nekbe döneminin toplam kaybını geride bırakmış durumda.
Filistin Merkezi İstatistik Kurumu verilerine göre, İsrail’in Ekim 2023’te başlattığı Gazze saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısı, 1948’den Ekim 2023’e kadar geçen sürede öldürülen Filistinlilerin sayısından yüzde 50 daha fazladır.
GEÇEN 78 YILDA İKİ BÜYÜK ZORUNLU GÖÇ
İsrail’in 1948’deki işgalinin ardından yaklaşık 1,4 milyon Filistinliden 957 bini Batı Şeria, Gazze ve çevre Arap ülkelerine göç etmek zorunda kaldı. Binlerce Filistinli ise işgal altındaki topraklarda yerinden edildi.
Buna karşılık, Ekim 2023–Nisan 2026 döneminde 2,3 milyon nüfuslu Gazze’de yaklaşık 2 milyon kişi zorla yerinden edildi. Çoğu defalarca yer değiştiren Gazzeliler, bugün çadırlarda ve barınma merkezine dönüştürülen okullarda yaşamaya çalışıyor.
İşgal altındaki Batı Şeria’nın kuzeyindeki mülteci kamplarında ise İsrail ordusunun saldırıları nedeniyle yaklaşık 40 bin Filistinli daha yerinden edildi.
GAZZE’DEKİ CAN KAYBI VE YIKIM
Filistin Merkezi İstatistik Kurumu’na göre, Gazze’de son 2,5 yılda yaşanan can kaybı, 1948’den 2023’e kadar olan Nekbe dönemindeki toplam kaybı yüzde 50 oranında aşmıştır.
Nekbe döneminde Siyonist çetelerin gerçekleştirdiği 70 katliamda 15 binden fazla Filistinli hayatını kaybetti.
Gazze Şeridi’nde ise Ekim 2023’ten bu yana 72 bin 601’den fazla Filistinli yaşamını yitirdi. Hayatını kaybedenler arasında 20 bin 413 çocuk ve 12 bin 524 kadın bulunuyor. Ayrıca 3 binden fazla sağlık çalışanı, sivil savunma görevlisi, gazeteci ve eğitimci de öldürüldü.
Batı Şeria’da aynı dönemde en az 1160 Filistinli İsrail ordusu ve yerleşimci saldırılarında hayatını kaybetti.
İSRAİL’İN 78 YILLIK İŞGAL POLİTİKASI
İsrail, 1948’de tarihi Filistin topraklarının yaklaşık yüzde 85’i üzerinde kuruldu. Nekbe sürecinde 774 Filistin köy ve şehri işgal edildi, 531’i tamamen yıkıldı.
Gazze’de yalnızca son 2,5 yılda 102 binden fazla bina tamamen yıkıldı, 330 bin konut ise kısmen veya tamamen hasar gördü. Camiler, kiliseler, hastaneler, okullar ve sivil altyapı da büyük ölçüde zarar gördü.
Batı Şeria’da ise 2025 yılı içinde 5 bin 571 dönüm araziye el konuldu. Aynı dönemde 258’i Doğu Kudüs’te olmak üzere 1400’den fazla yapı yıkıldı. Bölgede 645 yasa dışı yerleşim bulunuyor ve bu yerleşimlerde yaşayan İsraillilerin sayısı 778 bini aşıyor.
2022–2025 yılları arasında Batı Şeria’da 61 binden fazla saldırı gerçekleşti; 81 binden fazla ağaç söküldü. Bölge genelinde kurulan 900 askeri kontrol noktası, Filistinlilerin hareket özgürlüğünü ciddi biçimde kısıtlıyor.
SU KAYNAKLARI VE İNSANİ KRİZ
İsrail, Batı Şeria’daki yeraltı su kaynaklarının yüzde 85’inden fazlasını kontrol ediyor ve Filistinlilerin yeni su kuyuları açmasını engelliyor.
Gazze’de ise saldırılar sonrası kişi başına düşen günlük su miktarı 3–5 litreye kadar gerilemiş durumda. Oysa uluslararası insani standartlara göre minimum 15 litre suya ihtiyaç duyuluyor.
Kaynak: AA