Kur’ân’a Göre İnsan Topraktan mı Yaratıldı?

Kur’ân’a göre insanın topraktan yaratılışı, Hz. Âdem’in (a.s.) yaratılması ve Allah’ın ilk yaratma kudreti… Yaratılışın hikmetine dair ibretlik bir bakış.

Bazı âyetlerde Yüce Allah, varlığının belgelerini bildirir. Bu âyetlerde insanın dikkati bazı mühim noktalara çekilmek suretiyle düşünmesi ve aklıyla Allah’ı bulması istenir.

İNSANIN TOPRAKTAN YARATILIŞI: İLÂHÎ KUDRETİN BÜYÜK DELİLİ

Rûm sûresinde şöyle buyrulur:

“Sizi topraktan yaratması, O’nun varlığının belgelerindendir. Sonra hemen birer insan olup yeryüzüne yayılırsınız.” (Rûm, 30/20)

Demek ki insanın topraktan yaratılması, Allah’ın varlığına delildir ve en kuvvetli bir delildir. Çünkü insan aklına göre, bir şeyden başka bir şey çıkarmak, bir şeyi değiştirmek çok zor olmayabilir. Fakat hiç bir şey yokken onu var etmek veya toprak gibi kendisinde hiç bir canlılık eseri olmayan bir varlıktan; akla, göze, kulağa, dile, ağza, ele, ayağa vb. sahip, düşünen, konuşan bir canlının yaratılması elbette insan aklının kavrayamayacağı, olağanüstü bir şeydir.

Modern ilim, insan vücûdunun, toprağın ihtiva ettiği elementleri kendisinde topladığını isbât etmiştir. Toprağı meydana getiren elementler, insanda değişik oranlarda bulunmaktadır. Bu da insanın topraktan yaratıldığının isbâtı demektir.1

İnsanın aslı topraktır. Bunu iki şekilde anlamak mümkündür. Birincisi; Allah Teâlâ, ilk insan Hz. Âdem’i topraktan yaratmıştır. İkincisi; insanın ana rahmindeki ilk şekli olan cenînin oluştuğu kadın ve erkek nutfesi, insanın yediği çeşitli gıdalardan oluşur. Bu gıdaların aslı ise, topraktan yetişen çeşitli ürünlerden meydana gelir. Demek ki insanın aslı, hangi açıdan bakılırsa bakılsın topraktır.

Allah’ın İlk Yaratışı ve Yeniden Diriltmesi

Kur’ân’da, Allah Teâlâ, insanı ilk defa yarattığını, sonra öldüreceğini, sonra tekrar dirilteceğini bildirir:

“De ki: Ortak koştuklarınızdan ilk defa yaratacak (öldükten) sonra da onu (eski durumuna) iâde edecek olan var mı? De ki: Allah, ilk defa yaratıp sonra (diriltecek) iâde edecektir. O hâlde (doğru yoldan) nasıl döndürülüyorsunuz?” (Yûnus, 10/34) 2

Daha önce bir örneği, benzeri olmadan; bir ilk maddesi olmadan yaratmak, ancak Allah’a mahsustur.

KUR’ÂN’A GÖRE HZ. ÂDEM’İN (A.S.) YARATILIŞI VE İLK İNSAN

Yüce Allah, ilk defa, insan olarak topraktan, Hz. Âdem’i (a.s.) yarattığını haber veriyor:

“Allah katında İsâ’nın durumu, Âdem’in durumu gibidir. Allah onu topraktan yarattı. Sonra ona “Ol!” dedi ve o oluverdi.” (Âl-i İmrân, 3/59)

Bu âyet, Hz. Âdem’i topraktan, anasız babasız yaratan Allah’ın, Hz. İsâ’yı da babasız olarak yarattığını, Hz. İsâ’nın annesi Hz. Meryem’in iffetli olduğunu bildiriyor. Artık bu âyetin açıklamasından sonra kalkıp da; “Allah Teâlâ, şüphesiz ki Hz. Âdem’den önce yüz bin Âdem yaratmıştır” demek3 Kur’ân’ın, Yüce Allah’ın bildirdiğini hiçe saymak demektir.

“Hatırla ki: Rabbin meleklere, ‘Ben yeryüzünde bir halîfe yaratacağım’ dedi. Onlar, ‘Bizler hamdinle sana tesbih ve seni takdis edip dururken, yeryüzünde fesat çıkaracak, orada kan dökecek insanı mı halîfe kılıyorsun?’ dediler. Allah da onlara, ‘Sizin bilemeyeceğinizi herhâlde ben bilirim!’ dedi” (Bakara, 2/30) âyetiyle delil getirip de, “Melekler, daha önce yeryüzünde fesat çıkaran ve kan döken insanları gördükleri, bildikleri için böyle dediler” tarzında düşünmek, doğru değildir.

Çünkü bizzât Yüce Allah, ilk defa, “insan”, yaratacağını haber veriyor. Melekler ise, ya insanın topraktan yaratılacağını, toprağın husûsiyetlerini, topraktan yaratılan insana akıl ve irâde yanında nefis de verileceğini ve insanın mükellef tutulacağını bildikleri için, böyle olan insanlardan bazılarının nefislerine mağlup olarak günah işleyebileceklerini, yeryüzünde fesat çıkarabileceklerini, kan dökebileceklerini tahmin etmişlerdir. Ya da insandan önce yaratılan ve insan gibi akıl ve irâdenin yanında nefis de taşıdıkları ve mükellef oldukları için nefislerine uyup zaman zaman günahlara dalan, fesat çıkaran, kan döken cinlerden hareketle böyle bir tahminde bulunmuşlardır. Kısacası, Kur’ân’ın açık beyânı varken, bir takım zannî delillere başvurulmaz.

Dipnotlar:

1. Celal Kırca, Kur’ân-ı Kerîm ve Modern İlimler, s. 195.
2. İnsanın ilk defa Allah tarafından yaratıldığını, öldükten sonra da tekrar diriltileceğini bildiren bazı âyetler için bk. A’râf, 7/29; Yûnus, 10/4; Enbiyâ’, 21/104; Neml, 27/64; Ankebût, 29/19-20; Rûm, 30/11; 27; Secde, 32/7; Bürûc, 85/13.
3. Bk. Celal Yıldırım, İlmin Işığında Asrın Kur’ân Tefsiri, I,146.

Kaynak: Prof. Dr. Mehmet Bulut, Delilleriyle İslam Akaidi, Erkam Yayınları