İnsanlar Üç Sınıftır (Vâkıa Sûresi 1-12)

Abdullah Sert Hocaefendi, Rûhu’l-Beyân Tefsiri’nden aktardığı Vâkıa sûresi, 1-12 ayetlerde insanların üç sınıfa ayrıldığını hatırlatıyor: Unutanlar, zikredenler ve ihsan ehli olanlar… Peki, biz hangi sınıfta yer alıyoruz?

Vakıa Suresi ve Ruhul Beyân Tefsirinde İnsanların Üç Sınıfı

Eûzü billâhi mine’ş-şeytânirracîm. Bismillâhirrahmânirrahîm.

Vakıa sûresinin ilk âyetlerinde şöyle buyrulmaktadır:

“Kıyamet koptuğu zaman, Ki onun oluşunu yalanlayacak hiçbir kimse yoktur; O, alçaltıcı, yükselticidir. Yer şiddetle sarsıldığı, Dağlar parçalandığı, Dağılıp toz duman haline geldiği, Ve sizler de üç sınıf olduğunuz zaman, Sağdakiler, ne mutlu o sağdakilere! Soldakiler, ne bahtsızdırlar onlar! (Hayırda) önde olanlar,(ecirde de) öndedirler. İşte bunlar, naîm cennetlerinde (Allah'a) en yakın olanlardır.” (Vâkıa sûresi, 1-12)

Rûhu’l-Beyân tefsirinde bu âyetler şöyle açıklanır: İnsanlar üç sınıftır:

1. Hayırda önde olanlar (mukarrebîn):

Ömrünün ilk yıllarından itibaren hayır ve iyiliklerle başlayan, hayatı boyunca bu hâl üzere devam eden kimselerdir. Bunlar Allah’a en yakın kullardır. Onlar tertemiz, seçkin, rızâ ve kemâl sahipleridir. Naim cennetlerinde ilâhî müşahedeye mazhar olacaklardır.

2. Sağdan amel defteri verilenler (ashâbu’l-yemîn):

Hayatına günahlarla başlayıp, sonrasında tevbe ederek Rabbine yönelenlerdir. Bir yönüyle zaaf sahibi, diğer yönüyle hayra meyilli kimselerdir. Allah’ın rahmet ve lütfuna mazhar olacak, nurlarla dolu cennetlerde ebedî sevinçlere kavuşacaklardır.

3. Soldan amel defteri verilenler (ashâbu’ş-şimâl):

Hayatının başından sonuna kadar günah ve gafletle yaşayan, tevbe etmeyen kimselerdir. Bunlar hayırdan uzak, iyiliğe meyli olmayan kişilerdir. Allah’ın gazabına uğrayacak, cehennemin acı verici azabıyla karşılaşacaklardır.

Osman Efendi’nin ifadesiyle bu üç sınıf; “Unutanlar, zikredenler ve ihsan ehli olanlar” şeklinde de tasnif edilmiştir.

1. Unutanlar: Hayırdan uzak, gaflet ehli, azaba uğrayacak kimselerdir.
2. Zikredenler: Hem zaaf hem de rahmet ciheti taşıyan, sonunda Allah’ın lütfuna kavuşacak olan kullardır.
3. İhsan ehli: Hayırda önde olan, her hâlleriyle huzur ve kemâl üzere bulunan, Allah’a en yakın kullardır.

Öyleyse kulluk yolculuğunda gayemiz; ihsan ehli olmak, hayatı bu şuurla programlamak ve ömrümüzü hayırla süsleyerek Rabbimize yönelmektir.