Gazze’de Neden Kıtlık Oldu?

Gazze’deki kıtlık doğal bir sonuç mu, yoksa siyasi bir tercih mi? İsrail’in insani yardımları engelleyen adımları, milyonlarca insanı açlıkla baş başa bırakırken, çocuk ölümleri neden durdurulamıyor?

Gazze Şeridi’nde 7 Ekim 2023’ten bu yana devam eden İsrail saldırıları ve insani yardım girişlerine yönelik sistematik kısıtlamalar, bölgede büyük bir kıtlık krizine yol açtı. Su, ilaç, tıbbi malzeme ve gıda sıkıntısı milyonlarca sivili yaşamsal tehlikeyle karşı karşıya bırakırken, açlık kaynaklı ölümler başta çocuklar olmak üzere hızla artıyor. Bugüne kadar açlık nedeniyle 93’ü çocuk en az 175 kişi hayatını kaybetti.

Gazze’deki Kıtlık Doğal Bir Sonuç mu Yoksa Siyasi Bir Tercih mi?

İsrail ordusuna bağlı COGAT’ın verileri ve sahadaki gelişmeler, kıtlığın başlıca nedenlerinden birinin İsrail hükümetinin insani yardımları engelleyen kararları olduğunu ortaya koyuyor. Ağustos 2024’te, aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in, “Gazze’ye yardım ulaştırmanın ahlaki olmadığını” savunması, hükümetin bu konudaki tutumunu net şekilde gözler önüne serdi.

Aynı dönemde BM Gıda Programı (WFP) ekibine yönelik saldırılar sonrası, WFP çalışmalarını durdurdu. İsrail, bu süreçte UNRWA, WCK ve WFP gibi kuruluşların dağıtım noktalarını da hedef alarak yardım girişini ciddi şekilde sınırlandırdı.

Yardımlar Dramatik Şekilde Azaldı

Ağustos 2024’te 90 bin tonun üzerinde olan yardım miktarı, Ekim 2024’te 36 bin tona kadar düştü. Tır sayısı da aynı şekilde azalarak sadece 1789’a indi. BM yetkilileri, İsrail’in kuzey Gazze’deki yardım operasyonlarının %85’ini engellediğini duyurdu.

ABD Baskısı ve Geçici İyileşme

ABD’nin baskısıyla Kasım-Aralık 2024 döneminde yardımlar tekrar artış gösterdi; ancak bu geçici bir durumdu. Ocak 2025’te ateşkes ilan edilmesiyle yardım sevkiyatı 200 bin tonun üzerine çıktı. Şubat ayında bu rakam 295 bin tonu buldu.

Ateşkesin Bozulmasıyla Yardım Yeniden Durdu

Ancak 18 Mart 2025’te İsrail ordusunun ateşkesi bozmasıyla birlikte Gazze’ye yardım akışı bir kez daha durdu. COGAT’ın verilerine göre, 2 Mart–19 Mayıs tarihleri arasında Gazze’ye hiçbir insani yardım girişi olmadı. İsrail, yardım geçişlerini tamamen engellerken, bölgedeki kıtlık yeniden derinleşti.

Yardım Mekanizması Eleştirilerin Hedefinde

ABD ve İsrail’in kurduğu "Gazze İnsani Yardım Vakfı" çatısı altındaki yeni yardım sistemi, BM ve bağımsız kuruluşları saf dışı bırakması nedeniyle yoğun eleştiri aldı. Ayrıca, İsrail ordusunun yardım dağıtım noktalarındaki sivillere ateş açtığı olaylar, yardıma erişimi daha da zorlaştırdı.

Mayıs 2025’te yalnızca 20 bin ton yardım girişine izin verilirken, Haziran ve Temmuz aylarında bu rakam ancak 44 bin tona ulaşabildi. Gazze’deki yetkililer, son sekiz günde yalnızca 674 yardım tırının girişine izin verildiğini ve bunun günlük ihtiyacın sadece %14’ünü karşıladığını belirtti.

Sonuç: Gazze’de Kıtlık, Siyasi Kararların Doğrudan Sonucu

Gazze’de yaşanan kıtlık, doğal bir felaket değil; İsrail’in askeri saldırıları ve insani yardımı engelleyen siyasi kararlarının doğrudan sonucu. Bölgedeki insani kriz her geçen gün derinleşirken, uluslararası toplumun baskısına rağmen yardımlar hâlâ yetersiz ve kısıtlı.

Kaynak: AA