---
title: "Osmanlı Devri Hak Dostlarından ve İrfân Ehli Ediplerinden Hikmetli Sözler"
description: "Osmanlı devri Hak dostlarından ve irfân ehli ediplerinden hikmetli sözler..."
date: 2026-02-04
modified: 2026-02-04
categories: ["GÜZEL SÖZLER"]
url: https://www.islamveihsan.com/osmanli-devri-hak-dostlarindan-ve-irfan-ehli-ediplerinden-hikmetli-sozler.html
language: tr
source: İslam ve İhsan
---

# Osmanlı Devri Hak Dostlarından ve İrfân Ehli Ediplerinden Hikmetli Sözler

> Osmanlı devri Hak dostlarından ve irfân ehli ediplerinden hikmetli sözler...

*Hacı Bayrâm-ı Velî Hazretleri:*

*“Kibir, bele bağlanmış taş gibidir.*

*Onunla ne yüzülür ne de uçulur!”*

### AŞK-I PEYGAMBER

#### Süleyman Çelebi:

*Bir acep nur kim güneş pervânesi!..*

#### Fuzûlî:

*Suya virsün bâğban gülzârı zahmet çekmesün,*

*Bir gül açılmaz yüzün tek virse bin gül-zâre su!*

* *

*“Bahçıvan gül bahçesini sulamak için (boş yere) zahmet çekmesin! (Zira), bin tane gül bahçesi sulasa, (ey**Hâtemü’l-Enbiyâ,**yine de) Sen’in mübârek yüzün gibi bir gül (hiçbir zaman) açılacak değildir!..”*

* *

***Fuzûlî;** nehirleri görür, suların şevk ve iştiyakla akmasını kendisiyle aynı aşkın müptelâsı olmasına bağlar:*

*Hâk-i pâyine yetem dir ömrlerdir muttasıl,*

*Başını daşdan daşa urup gezer âvâre su!*

*“(O rahmet Peygamberi’nin) ayağının (değdiği, gezip dolaştığı, mübârek) toprağına ulaşayım diye, su(lar), hiç durmadan ömürler boyu baş(lar)ını taştan taşa vurarak âvâre (ve meclûb bir şekilde) akmaktadır...”*

#### Nâbî:

*Sakın terk-i edebden kûy-i mahbûb-i Hudâ’dır bu!*

*Nazargâh-ı ilâhîdir, makām-ı Mustafâ’dır bu!*

*“Cenâb-ı Hakk’ın nazargâhı ve O’nun sevgili Peygamberi **HAZRET-İ**Muhammed Mustafâ’nın makamı ve beldesi olan bu yerde edepsizlikten sakın!”*

*Murâât-ı edeb şartıyla gir**Nâbî**bu dergâha;*

*Metâf-ı kudsiyandır, bûsegâh-ı enbiyâdır bu!..*

*“Ey Nâbî! Bu dergâha, edep kaidelerine uyarak gir! Burası, melekle-rin etrafında pervâne kesildiği ve peygamberlerin (eşiğini) öptüğü mübârek bir makamdır!..”*

#### Şeyh Gālib:

*Sultân-ı rusül, şâh-ı mümeccedsin Efendim,*

*Bîçârelere devlet-i sermedsin Efendim,*

*Dîvân-ı İlâhî’de ser-âmedsin Efendim,*

*Menşûr-i «le-amruk»le müeyyedsin Efendim,*

*Sen**Ahmed ü Mahmûd u Muhammed**’sin Efendim,*

*Hak’tan bize sultân-ı müeyyedsin Efendim...*

*“Peygamberlerin sultanı, şânı yüce bir padişahsın Efendim! Çaresizlere ebedî bir devlet ve devâsın Efendim! Mahşerin dehşetli günlerinde, ümmetinin başında bir hâmîsin Efendim! Şânın üzerine Cenâb-ı Hakk’ın; «Sen’in ömrüne yemin olsun!» diyerek and içtiği kasemle te’yîd edilmiş bir Peygamber’sin Efendim! Sen; Ahmed, Mahmud, Muhammed’sin Efendim! Cenâb-ı Hakk’ın te’yîdine mazhar kılarak bize lutfettiği yüce bir sultansın Efendim!”*

* *

*Hoşça bak zâtına kim zübde-i âlemsin sen,*

*Merdüm-i dîde-i ekvân olan âdemsin sen...*

*“Ey insan! Kendine gönül gözüyle hoşça bir bak ki; sen âlemin, yani yaratılanların özüsün ve sen kâinâtın göz bebeği olan âdemsin/insansın.”*

#### Bezm-i Âlem Vâlide Sultan:

*Muhabbetten Muhammed oldu hâsıl,*

*Muhammed’siz muhabbetten ne hâsıl?*

#### Muallim Nâci:

*Hüsn-i Kur’ân’ı görür insan olur hayran Sana!*

*Dest-i kudretle yazılmış hilyedir Kur’an Sana!*

*“Yâ Rasûlâllah!**Kur’ân’ın güzelliğini görünce de insan Sana hayran olur. Zira Kur’ân, ilâhî kudret tarafından, Sen’in için yazılmış bir hilye-i şerîfe gibidir.”*

#### Tâlibî:

*Çeşm-i insaf gibi kâmile mîzân olmaz,*

*Kişi noksânını bilmek gibi irfân olmaz...*

*“Kâmil bir insan için, en güzel ölçü, insaf gözüdür. Bir kişi için, kendi eksikliğini bilmek kadar kıymetli bir başka mârifet yoktur.”*

#### Ziya Paşa:

*Sübhâne men tehayyera fî sun‘ihi’l-ukûl*

*Sübhâne men bi-kudretihî ya’cizu’l-fuhûl*

*“Sanatı karşısında akılların hayrete düştüğü, kudretiyle en üstün âlimleri bile âciz bırakan Allah Teâlâ’yı tesbîh ederim.”*

* *

*İdrâk-i meâlî bu küçük akla gerekmez,*

*Zîrâ bu terâzî bu kadar sıkleti çekmez!..*

*“Yüce hakikatleri idrâk edebilmek, bu küçük akıl için mümkün değildir. Zira bu akıl terazisi, bu kadar ağırlığı çekemez.”*

* *

*Bin ders-i maârif okunur her varakında,*

*Yâ Rab ne güzel mekteb olur mekteb-i âlem.*

*“Her yaprağında nice mârifetullah bahisleri okunan bu mekteb-i âlem yani, cihan dershânesi, ne güzel bir mekteptir!”*

* *

*Dehrin, ne safâ var acaba sîm ü zerinde;*

*İnsan bırakır hepsini hîn-i seferinde!..*

*“Şu fânî cihânın gümüş, altın ve sâir metâlarında esâsen hiçbir safâ yoktur. Çünkü insan, ebedî âleme yolculuğu esnasında, yani son nefesinde bunların hepsini geride bırakır, tek başına sefere çıkar!”*

*Zâlimlere bir gün dedirir kudret-i Mevlâ:*

*Tallâhi lekad âserakellâhu aleynâ...*

*“Yemin ederiz ki Allah, Sen’i hakikaten bizden üstün kılmıştır.”*(Yûsuf, 91)

* *

*İnsana sadâkat yaraşır görse de ikrâh,*

*Yardımcısıdır doğruların **HAZRET-İ**Allah!..*

* *

*“Kendisine zorla yalan söyletmeye çalışılsa bile, insana yakışan doğruluktur, sâdık olmaktır. Allah Teâlâ’nın, doğruların yardımcısı olduğu da unutulmamalıdır.”*

#### Diyarbekirli Said Paşa:

*Korkma düşmandan ki âteş olsa yandırmaz seni!*

*Müstakîm ol, **HAZRET-İ**Allâh utandırmaz seni!*

**Kaynak:** Osman Nûri Topbaş, Asr-ı Saâdetten Günümüze HİDÂYET REHBERLERİ, Yüzakı Yayıncılık

---

Kaynak: [İslam ve İhsan](https://www.islamveihsan.com/osmanli-devri-hak-dostlarindan-ve-irfan-ehli-ediplerinden-hikmetli-sozler.html) · Eklenme tarihi: 04.02.2026 · Son güncelleme: 04.02.2026

## Bağlantılar

- [Bu yazının HTML sürümü](https://www.islamveihsan.com/osmanli-devri-hak-dostlarindan-ve-irfan-ehli-ediplerinden-hikmetli-sozler.html)
- [Kategori: GÜZEL SÖZLER](https://www.islamveihsan.com/kategori/guzel-sozler)
- [Site dizini](https://www.islamveihsan.com/llms.txt)
