---
title: "Îmâ İle Namaz Nasıl Kılınır?"
description: "Îmâ ile namaz nasıl kılınır?"
date: 2026-11-18
modified: 2026-11-18
categories: ["Fıkıh ve Günlük Hayat"]
url: https://www.islamveihsan.com/imayla-namaz-nasil-kilinir.html
language: tr
source: İslam ve İhsan
---

# Îmâ İle Namaz Nasıl Kılınır?

> Îmâ ile namaz nasıl kılınır?

Îmâ; namazda başı önüne doğru eğmek sûretiyle yapılan işârettir. Namazda kıyâm ve teşehhüdlerde baş düz tutularak, rükû için biraz eğilerek, secde için biraz daha eğilerek îmâ yapılır.

Kişi gücü nispetinde sorumludur. Ayakta duramayan oturarak kılar. Oturamayan yatarak kılar. Dînimizde kolaylık vardır. Ancak bu herkesin işine geleni yapması demek değildir.

Namazın rükû ve secde gibi rükünlerini yerine getirmek farz olduğu için, özürsüz olarak bir farzı terk etmek namazın sıhhatine engel olur.[1] Kur’ân’da,

**“Allâh’a itâat ederek ayakta durun”**[2] buyurulur.

Hanefî mezhebine göre sabah namazının sünneti ile bütün farz ve vâcip namazlar kılınırken kıyâm yapmak farzdır. Kırâatın bir kısmını, bir âyet bile olsa, ayakta yapabilene, bu kadar ayakta durmak gereklidir. Bir süre ayakta kılmaya gücü yeten kimse o kadar ayakta durur. Hattâ yalnız iftitah tekbirini ayakta alabilen kimse, bu tekbiri ayakta alır, sonra oturup namazını kılar.[3]

Bir kişi, duvara dayanarak ayakta durabiliyorsa farz namazını ayakta kılması gerekir. Fakîhlerin birçoğu, bir şeye dayanarak da olsa ayakta namaz kılabilen kimsenin farz namazları oturarak kılmasını uygun görmez. Şâfiîlere göre her rekâtin kıyâmının başlangıcında kendisine yardımcı olan bir kişiye dayanarak ayağa kalkan kişi namazını ayakta kılmalıdır.[4] Mâlikîlere göre ise bir şeye dayanarak ayakta durabilen kişinin namazını ayakta kılması gerekmez.[5]

Hasta, ayakta namaz kılmaya güç yetiremez veyâ ayağa kalkınca şiddetli ağrı duymaktan korkarsa, namazı oturduğu yerde kılar, gücü yeterse rükû ve secdeye varır. Çünkü zorluk kolaylığı celbeder, zarûretler kendi miktârlarınca takdîr olunur. Bir hasta, bir yere dayanarak ayakta namaz kılabildiği sürece, farz namazları oturarak kılamaz. Oturarak namaz kılmaya başlayan kimse namaz içinde iken kendisinde iyileşme hissederse, bundan sonraki rekâtları ayakta tamamlar.[6]

Farz namazları ayakta kılmaya güç yetiremeyen kimseler namazlarını oturarak kılarlar.[7] Güç yetirmekle birlikte ayakta durdukları takdîrde kendilerinde başka bir hastalığın peydahlanacağı veyâ hastalıklarının artacağı ve yâhut da iyileşmelerinin gecikeceği muhakkak olan hastalar da namazlarını oturarak kılabilirler. [8]

Basur hastalığı olan ve bu rahatsızlığı yüzünden ayakta namaz kılmakta zorlanan İmran İbn Husayn (r.a)’ın sorusu üzerine Allâh’ın Rasûlü (s.a.s) şöyle buyurmuştur:

*“Namazı ayakta kıl, eğer buna gücün yetmezse oturarak, yine gücün yetmezse yanın üzerine kıl.”* Bir rivâyette şu ilâve vardır: *“Eğer gücün yetmezse sırt üstü kıl. Allâh kimseye gücünün yeteceğinden fazlasını yüklemez.”*[9]

Kişi, ayakta duramayacak ise oturarak namazını kılar. Rükû’ için yarım eğilir, secdeleri aynen yapar. Oturarak namaz kılan kişinin, rükû ve secde yapabilecek gücü yoksa bunları îmâ ile yapar.[10]

Özrü veyâ hastalığı sebebiyle secdeye tam olarak eğilemeyen kimsenin, secde yerini sandalye veyâ yastık gibi bir şeyle yükseltmesi doğru değildir. Rükû ve secdeleri gücünün yettiği kadar eğilerek îmâ ile yapar. Îmâ ederek namaz kılan bir kişinin, önüne yüksekçe bir şey koyması; masa ve benzeri bir şey üzerine secde etmesi mekrûhtur.[11]

Peygamberimiz (s.a.s) bir hastayı ziyâret edip, onu yastık üzerine secde ederken görünce, yastığı atıp şöyle buyurdu: *“Eğer gücün yeterse, namazı yer üzerinde kıl. Buna gücün yetmezse, îmâ ile namaz kıl ve secdeni rükûundan daha çok eğilerek yap.”*[12]

Hasta olan şahıs, yere konan yastık tarzı bir yükseklik üzerine secde ediyorsa, namazı câizdir. Fakat böyle yapmakla, o kimse kötü bir iş yapmış olur.

Oturarak namaz kılmada rükû ve secdeler güç yettiği ölçüde yapılır. Îmâda baş, secde için rükûdan biraz daha fazla eğilir. Böylece ikisi birbirinden ayrılmış olur. Secde yapılırken alın diz hizasında olacak şekilde sırt eğilir. Eğer belin eğilmesi mümkün değilse veyâ sakıncalı olacaksa, sâdece baş ile îmâ yapılır.[13]

Hanefîlere göre oturarak namaz kılmakta olan kişi, teşehhüd hâlinde sıkıntı ve meşakkat duymuyorsa bilinen şekliyle oturur. Kırâat ve rükû esnâsında dilediği şekilde oturabilir. Ama en fazîletlisi, tıpkı teşehhüddeymişcesine oturmaktır.[14] Mâlikîlere ve Hanbelîlere göre oturarak namaz kılmakta olan kişinin dilediği şekilde oturması câizdir.[15]

Oturarak namaz kılmakta olan kişi, mümkün mertebe hiçbir şeye yaslanmamalıdır. Yaslanmaksızın oturamayacaksa, yaslanarak oturabilir. Otururken yan durarak kılması câiz olmaz.

Ayakta durmaya gücü yetip de rükû ve secdeye eğilemeyecek durumda olan biri; ayakta durur, namazını ayakta kılar; rükû, secde ve selâmları îmâ ile yapar.[16] Sücûd için olan îmâ, rükû için olan îmâdan aşağıca olur, ta ki, rükû ile sücûd yekdiğerinden fark edilebilsin. Eğer sücûd îmâsını, rükû îmâsından farklı etmeyip müsâvî kılarsa namazı sahîh olmaz.[17]

Hanefî mezhebine göre ayakta durabildiği halde özrü sebebiyle rükû ve secde edemeyen kimseden kıyâm şartı düşer, oturarak îmâ ile kılması daha fazîletlidir.[18] Diyânet İşleri Eski Başkanı Ömer Nasûhi Bilmen’in Büyük İslâm İlmihâli adlı eserinde konu ile ilgili olarak şöyle denmektedir: “Bir hasta ayakta durmaya gücü yettiği halde rükû ve secdeye veyâ yalnız secde etmeye gücü yetmezse, namazını ayakta kılması gerekmez. Oturup îmâ ile namaz kılar, fazîletli olan budur. Fakat İmâm Züfer ve üç imâma göre, namazını ayakta îmâ ile kılması gerekir. Îmâdan maksat, namazda başı aşağı doğru eğerek rükû ve secde için yapılan işârettir. Ancak, secde için yapılan eğilme hareketi, rükû için yapılandan daha aşağı olması gerekir.”[19]

Oturarak namaz kılamayanlar sırtını bir yere yaslayarak îmâ ile namaz kılabilir. Yaslanarak oturmaktan da âciz kaldığı takdîrde duruma göre yan yatarak veyâ sırtüstü uzanarak namazını kılabilirler.[20]

Hanefî mezhebine göre yatarak namaz kılma şeklinin en fazîletlisi, ayakları kıbleye yöneltip sırtüstü uzanmak şeklindedir. Bu durumda yüzü kıbleye yöneltebilmek için altına yastık ve benzeri şeyler koyarak başını azıcık yükseltir; rükû ve secdeler için başı ile îmâ eder. Bu şekilde namaz kılmak zor ise sağ yanına veyâ sol yanına dönerek de namazını kılabilir. Sağ yana uzanmak daha fazîletlidir. Bunları yapamadığı takdîrde kendisi için mümkün olan şekilde namaz kılabilir.[21]

Diğer mezheplere göre yatarak namaz kılan, yan tarafa uzanarak göğsünü ve yüzünü kıbleye çevirerek îmâ ile namazını kılar. Yanına uzanamadığı takdîrde, sırtüstü uzanarak ayaklarını kıbleye yöneltir. Sırtüstü uzanmaya muktedîr olamayan kişi, yüzükoyun uzanarak başını kıbleye yöneltir ve namazını baş işâretiyle kılar.[22]

Hanefî mezhebinin müftâbih görüşe göre göz, kaş ve kalple îmâ yapılmaz. Çünkü îmâ, başın hareketi ile olur. İmrân ve Câbir (r.a.)’in naklettiği hadîslerde yalnız îmâ ile namazdan söz edilmiştir. Şer’an vâcip olan namaz şeklinin yerine ictihâdla bedel ikâmesi câiz değildir.[23]

Göz, kaş veyâ kalple yapılacak îmâ geçerli olmaz. Bu, Ebû Hanîfe’nin görüşüdür. Ebû Yûsuf’a göre bu durumda kalbi ile îmâda bulunamazsa da, göz ve kaşları ile îmâda bulunur. İmâm Züfer ile İmâm Şâfiî’ye göre kalbi ile de îmâda bulunarak namazını kılar.[24]

Hanefîlere göre başıyla îmâ yapmaktan âciz olan kişiden o namazı kılma borcu düşer.[25] Diğer mezheplere göre başıyla îmâ yapmaktan âciz kalan kişi, kirpikleriyle îmâ eder. Eğer kirpikleriyle de îmâ etmekten âciz kalırsa bu durumda olan kişi kalbiyle namazını edâ eder. Aklı sâbit olduğu müddetçe namaz ondan düşmez. [26]

Dipnotlar:

[1] İbnü’l-Hümâm, Fethu’l-Kadîr, I, 304, 378; Zühaylî, el-Fıkhu’l-İslâmî, I, 63; Bilmen, Büyük İslâm İlmihâli, 122.

[2] Bakara, 2/238.

[3] Döndüren, Hamdi; “II. Oturum, Konu: İslâm’ın Engellilere Tanıdığı Kolaylıklar ve Ruhsatlar”, *Ülkemizde Engelliler Gerçeği ve İslâm Sempozyumu*, s.99-121.

[4] Şîrâzî, el-Mühezzeb, I, 101; Cezîrî, el-Mezâhibü'l-erba‘a, I, 497.

[5] İbni Rüşd, Bidâyetü'l-müctehid, I, 129; Cezîrî, el-Mezâhibü'l-erba‘a, I, 227, 497; “Kıyam”, Mv.F, XXXIV, 108.

[6] Döndüren, Hamdi; “II. Oturum, Konu: İslâm’ın Engellilere Tanıdığı Kolaylıklar ve Ruhsatlar”, *Ülkemizde Engelliler Gerçeği ve İslâm Sempozyumu*, s.99-121.

[7] Salman, Yüksel; *İslâm Dininin Engellilere Tanıdığı Bâzı Kolaylıklar,* Diyânet Aylık Dergi, Sayı 132, s.44-47, Aralık 2001.

[8] Kâsânî, Bedâ’i‘, I, 105; İbni Kudâme, el-Muğnî, I, 444; Mevsilî, el-İhtiyâr, I, 67; Sifil, “Kıyam”, DİA, XXV, 514.

[9] Buhârî, “Taksîru's-salât” 19; Ebû Dâvûd, “Salât” 175; Tirmizî, “Salât” 157; İbni Mâce, “İkâme” 139.

[10] http://www.namazzamâni.net/turkce/hasta.htm

[11] http://kitap.ihya.org/fetvâlar/konu-842.htm; Özay, Hilal; İslâm Hukûkunda Hükümlere Tesiri Bakımından Bedensel Engel, s.117.

[12] Zeylâî, Nasbu’r-Râye, II, 75.

[13] İbni Kudâme, el-Muğnî, I, 446; Döndüren, “Kıyam” Şamil İslâm Ansiklopedisi, IV, 339.

[14] Serahsî, el-Mebsût, I, 210.

[15] İbni Rüşd, el-Beyân ve’t-Tahsîl, I, 271; İbni Kudâme, el-Muğnî, I, 443.

[16] http://www.namazzamâni.net/turkce/hasta.htm

[17] Nîmet-i İslâm, Mehmet Zihni Efendi, Mütercim: Celâl Yıldırım, C.1, s.330.

[18] Merğînânî, el-Hidâye, I, 77; Mevsilî, el-İhtiyâr, I, 77; Kâsânî, Bedâ’i‘, I, 105; Zuhaylî, el-Fıkhu’l-İslâmî, I, 638.

[19] Bilmen, Ömer Nasuhi; Büyük İslâm İlmihâli, s.126.

[20] Döndüren, Hamdi; “II. Oturum, Konu: İslâm’ın Engellilere Tanıdığı Kolaylıklar ve Ruhsatlar”, *Ülkemizde Engelliler Gerçeği ve İslâm Sempozyumu*, s.99-121.

[21] Serahsî, el-Mebsût, I, 213; Cezîrî, el-Mezâhibü'l-erba‘a, I, 498.

[22] Ebû Kasım el-Kayrevânî, et-Tehzîb, I, 93; Devvânî, Fevâkihu’d-Devvânî, I, 241, 242; Derdîr, eşŞerhu’s-sağîr, I, 358-363; Cezîrî, el-Mezâhibü'l-erba‘a, I, 498.

[23] Kâsânî, Bedâ’i‘, I, 106.

[24] Özay, Hilal; İslâm Hukûkunda Hükümlere Tesiri Bakımından Bedensel Engel, s.116-117.

[25] Serahsî, el-Mebsût, I, 216.

[26] İbni Kudâme, el-Muğnî, I, 445; Cezîrî, el-Mezâhibü'l-erba‘a, I, 498.

**Kaynak:** Hasan Serhat YETER, Engellinin İlmihâli, 2022

---

Kaynak: [İslam ve İhsan](https://www.islamveihsan.com/imayla-namaz-nasil-kilinir.html) · Eklenme tarihi: 18.11.2026 · Son güncelleme: 18.11.2026

## Bağlantılar

- [Bu yazının HTML sürümü](https://www.islamveihsan.com/imayla-namaz-nasil-kilinir.html)
- [Kategori: Fıkıh ve Günlük Hayat](https://www.islamveihsan.com/kategori/fikih-ve-gunluk-hayat)
- [Site dizini](https://www.islamveihsan.com/llms.txt)
